នោះគឺជាការអះអាងរបស់លោក កែវ ច័ន្ទតារា អគ្គនាយករងនៃទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកម្ពុជា (AKP) នៅក្នុង ការផ្ដល់សម្ភាសចំពោះអ្នកសារព័ត៌មាននៃទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានវៀតណាម ហើយជាងនេះទៀតសោត វាក៏ជាការសន្និដ្ឋានរួមនៃអ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកជំនាញជាច្រើននៅពេលដែលជជែកអំពីអត្ថន័យនៃព្រឹត្តិការណ៍ ៤០ ឆ្នាំរំដោះកម្ពុជា ចេញពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហមនិងតួនាទីរបស់កងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តវៀតណាមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះផងដែរ។
អត្ថបទទី ៤៖ បញ្ជាក់អំពីតួនាទីនៃកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្ត វៀតណាម
មិនអាចបដិសេធបាន
នឹករំលឹកអំពីអំឡុងខែឆ្នាំដែលស្ថិតក្រោមរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម លោក ទាវ សារៈ មុនី អគ្គនិពន្ធ នាយកនៃកាសែតដែលចេញផ្សាយប្រចាំថ្ងៃរស្មីកម្ពុជាបានចែករំលែកថា៖ នាឆ្នាំ១៩៧៥ កាលនោះ លោកមានអាយុ តែជាង ១០ ឆ្នាំ ពួកខ្មែរក្រហម បានជម្លៀសក្រុមគ្រួសារលោកក៏ដូចជាប្រជាជនដែលរស់នៅរាជធានីអោយទៅនៅតំបន់ជនបទ។ ក្រួសារលោកត្រូវពួកខ្មែរក្រហមកត់ចូល “បញ្ជីខ្មៅ” ដោយសារតែឪពុករបស់លោកកាលនោះជា គ្រូបង្រៀន គឺជាពួកបញ្ញវន្ត។ ទាំងឪពុក ទាំងក្រុមសាច់ញាតិរបស់លោកត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមកាប់សម្លាប់ចោល ហើយប្អូនស្រីរបស់លោកក៏បានស្លាប់ដោយកើតជំងឺតែមិនបានទទួលការព្យាបាលនោះទេ។
សម្រាប់លោក ទាវសារៈ មុនី អំឡុងរយៈពេលប្រមាណជា ៣ ឆ្នាំដែលស្ថិតក្រោមការគាបសង្កត់ពីរបបប្រល័យ ពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម គឺជាការចងចាំដ៏ឈឺចាប់មួយក្នុងចំណោមនៃការចងចាំដ៏ឈឺចាប់បំផុតដែលលោកមិនអាចបំភ្លេចបានឡើយ។ អាស្រ័យដោយជ័យជម្នះជាប្រវត្តិសាស្ត្រថ្ងៃទី ៧ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៩ ក្រុមគ្រួសារលោកក៏ដូចជាជនរងគ្រោះទាំងឡាយនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហមត្រូវបានរំដោះ លោកក៏អាចបន្តការសិក្សា ហើយក្លាយជាអ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកកាសែតចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៨៥ ហើយបម្រើការងារនៅកាសែតរស្មីកម្ពុជា កាសែតភាសាខ្មែរប្រចាំថ្ងៃដែលមានអាយុកាលយូរនិងការចេញផ្សាយច្រើនជាងគេបំផុតនៅប្រទេស កម្ពុជា ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ រហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ។
អត្ថបទទី ៤៖ បញ្ជាក់អំពីតួនាទីនៃកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្ត វៀតណាម
មិនអាចបដិសេធបាន
នឹករំលឹកអំពីអំឡុងខែឆ្នាំដែលស្ថិតក្រោមរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម លោក ទាវ សារៈ មុនី អគ្គនិពន្ធ នាយកនៃកាសែតដែលចេញផ្សាយប្រចាំថ្ងៃរស្មីកម្ពុជាបានចែករំលែកថា៖ នាឆ្នាំ១៩៧៥ កាលនោះ លោកមានអាយុ តែជាង ១០ ឆ្នាំ ពួកខ្មែរក្រហម បានជម្លៀសក្រុមគ្រួសារលោកក៏ដូចជាប្រជាជនដែលរស់នៅរាជធានីអោយទៅនៅតំបន់ជនបទ។ ក្រួសារលោកត្រូវពួកខ្មែរក្រហមកត់ចូល “បញ្ជីខ្មៅ” ដោយសារតែឪពុករបស់លោកកាលនោះជា គ្រូបង្រៀន គឺជាពួកបញ្ញវន្ត។ ទាំងឪពុក ទាំងក្រុមសាច់ញាតិរបស់លោកត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមកាប់សម្លាប់ចោល ហើយប្អូនស្រីរបស់លោកក៏បានស្លាប់ដោយកើតជំងឺតែមិនបានទទួលការព្យាបាលនោះទេ។
 |
| អ្នកកាសែត កែវ ច័ន្ទតារា អគ្គនាយករងនៃទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកម្ពុជា (AKP) អញ្ជើញ ផ្ដល់បទសម្ភាសដល់អ្នកយកព័ត៌មាននៃទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានវៀតណាមប្រចាំ នៅ កម្ពុជា។ រូបថត៖ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានវៀតណាម |
សម្រាប់លោក ទាវសារៈ មុនី អំឡុងរយៈពេលប្រមាណជា ៣ ឆ្នាំដែលស្ថិតក្រោមការគាបសង្កត់ពីរបបប្រល័យ ពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម គឺជាការចងចាំដ៏ឈឺចាប់មួយក្នុងចំណោមនៃការចងចាំដ៏ឈឺចាប់បំផុតដែលលោកមិនអាចបំភ្លេចបានឡើយ។ អាស្រ័យដោយជ័យជម្នះជាប្រវត្តិសាស្ត្រថ្ងៃទី ៧ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៩ ក្រុមគ្រួសារលោកក៏ដូចជាជនរងគ្រោះទាំងឡាយនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហមត្រូវបានរំដោះ លោកក៏អាចបន្តការសិក្សា ហើយក្លាយជាអ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកកាសែតចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៨៥ ហើយបម្រើការងារនៅកាសែតរស្មីកម្ពុជា កាសែតភាសាខ្មែរប្រចាំថ្ងៃដែលមានអាយុកាលយូរនិងការចេញផ្សាយច្រើនជាងគេបំផុតនៅប្រទេស កម្ពុជា ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ រហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ។
អោយតម្លៃទៅលើតួនាទីរបស់កងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តវៀតណាមចំពោះជ័យជម្នះថ្ងៃ ៧ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៩ អ្នកសារព័ត៌មាន ទាវ សារៈមុនី បានដកស្រង់នូវប្រសាសន៍របស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុនសែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលថ្លែងក្នុងដំណើរបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅប្រទេស វៀតណាម ថ្មីៗ នេះ ដោយបានអះអាងនូវតួនាទីមានលក្ខណៈសមម្រេចរបស់ វៀតណាម ក្នុងការជួយឧបត្ថម្ភដល់ប្រទេស កម្ពុជា គឺជាការពិតដែលមិនអាចបដិសេធបានឡើយ។
ប្រសិនបើមិនមានជ័យជម្នះនៃថ្ងៃ ៧ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៩ នោះទេ ហើយប្រសិនបើមិនមានការជួយឧបត្ថម្ភពីសំណាក់កងទ័ពស្ម័គ្រចិត្ត វៀតណាម ក៏ដូចជាពីសំណាក់បក្ស រដ្ឋ រដ្ឋាភិបាលនិងប្រជាជន វៀតណាម អស់រយៈពេល ១០ ឆ្នាំ (១៩៧៩-១៩៨៩) នោះទេ ប្រជាជននិងប្រទេសជាតិ កម្ពុជា ក៏មិនអាចរស់រានមានជីវិតឡើងវិញនិងអភិវឌ្ឍន៍ដូចសព្វថ្ងៃនេះឡើយ ជាពិសេសគឺក្រោយថ្ងៃដែលត្រូវបានរំដោះ ប្រទេស កម្ពុជា ត្រូវប្រឈមមុខជាមួយនឹងបញ្ហាធំៗ ចំនួនពីរ គឺកសាងប្រទេសជាតិទន្ទឹមជាមួយនឹងការទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម។
ចែករំលែកជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាននៃទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានវៀតណាម លោក Peter Starr សញ្ជាតិអូស្ត្រាលី ទីប្រឹក្សាផ្នែកសារគមនាគមន៍នៃទីស្ដីការរដ្ឋសភា កម្ពុជា បានអោយដឹងថា៖ ព្រឹត្តិការណ៍នៃថ្ងៃទី ៧ ខែ មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ អាចចាត់ទុកថាជាថ្ងៃដ៏មានសារៈសំខាន់បំផុតសម្រាប់ប្រជាជន កម្ពុជា ទូទៅ បានកត់ត្រានូវសេរីភាព រួចផុតពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម។ បើតាមលោកផងដែរ ប្រសិនបើមិនមានការជួយឧបត្ថម្ភពីសំណាក់កងទ័ពស្ម័គ្រចិត្ត វៀតណាម ទេនោះ ប្រជាជន កម្ពុជា រាប់សិប រាប់រយពាន់នាក់ផ្សេងៗ ទៀតអាចនឹងត្រូវបានកាប់សម្លាប់ ក្រោមរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហមនេះ។
ប្រទេស កម្ពុជា រស់រានមានជីវិតឡើងវិញ
លោក ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា (DC-Cam) អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដែលសិក្សាស្រាវជ្រាវ ប្រមូលនូវភ័ស្ដុតាងអំពីអំពើឧក្រិដ្ឋកម្មរបស់ខ្មែរក្រហម ក៏បានអះអាងនូវអត្ថន័យដ៏ធំធេងនៃព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃ ៧ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៩ ចំពោះប្រទេស កម្ពុជា ដែរ។ រំលឹកពីអំឡុងខែឆ្នាំដែលស្ថិតក្រោមរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម លោក ឆាំង យុ កាលនោះ មានអាយុប្រហែលតែ ១៣ ឬ ១៤ ឆ្នាំ ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែលោកក៏បានឃើញផ្ទាល់ភ្នែកទិដ្ឋភាពក្រុមគ្រួសារលោកត្រូវបណ្ដេញអោយទៅរស់នៅខេត្ត តាកែវ រួចមកអោយទៅខេត្ត បន្ទាយមានជ័យ ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងព្រំដែនប្រទេស ថៃ ឯណោះ។
លោក ឆាំង យុ រំលឹកឡើងវិញនូវស្ថានការណ៍ដែលប្រជាជន កម្ពុជា ក្រោមរបបខ្មែរក្រហម មិនមានអាហារ សម្រាប់ទទួលទាន ប៉ុន្តែត្រូវធ្វើការងារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនិងទុក្ខលំបាក ហើយជីវិតរស់នៅពេលនោះគឺបានត្រឹមតែក្ដីសង្ឃឹមតែមួយគត់នោះគឺបានរស់រានមានជីវិតនៅថ្ងៃនេះ ដោយទាំងមិនហ៊ានស្រមើស្រមៃថា នឹងបានរស់រានមានជីវិតទៅដល់ថ្ងៃស្អែក។
«ការជួយឧបត្ថម្ភរបស់កងទ័ពស្ម័គ្រចិត្ត វៀតណាម ក្នុងការផ្ដួលរម្លំរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម គឺជាការ ចាំបាច់ត្រូវតែកើតឡើងនៅកាលៈទេសៈប្រវត្តិសាស្ត្រ ភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៃប្រទេសទាំងពីរ។ កងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តវៀតណាម បានជួយអោយប្រទេស កម្ពុជា បានរស់រានមានជីវិតឡើងវិញ» លោក ឆាំងយុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារ កម្ពុជា បានចែករំលែកដូច្នេះ។
 |
| នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ឆាំង យុ(ខាងស្តាំ) ផ្ដល់ បទសម្ភាសដល់អ្នកយកព័ត៌មាននៃទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានវៀតណាម ប្រចាំការនៅ កម្ពុជា។ រូបថត៖ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានវៀតណាម |
បើតាមលោក ឆាំង យុ ការជួយឧបត្ថម្ភរបស់កងទ័ពស្ម័គ្រចិត្ត វៀតណាម ជាការចាំបាច់ត្រូវតែកើតឡើងក្នុងកាលៈទេសៈពិសេសនៃប្រវត្តិសាស្ត្រនិងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ព្រោះថា ខ្មែរក្រហមបានកាប់សម្លាប់បង្ហូរឈាមប្រជាជន កម្ពុជា។ អ្នកដែលភៀសខ្លួនពី កម្ពុជា ទៅកាន់ប្រទេស ថៃ បានរាយការណ៍ប្រាប់ពិភពលោកអោយដឹងអំអីសោកនាដកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ ក៏ប៉ុន្តែមិនមានប្រទេសណាមួយនៅក្នុងតំបន់មកធ្វើអន្តរាគមន៍ឡើយ។ ហេតុដូច្នោះហើយ លោក ឆាំង យុ បានអះអាងថា វត្តមាននៃកងទ័ព វៀតណាម គឺជាការស្រាយនូវចំណងយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបញ្ចប់របបខ្មែរក្រហម ដែលមិនអាចដោះស្រាយតាមវិធីចរចាបាននោះទេ គឺចាំបាច់ត្រូវតែប្រើវិធានការយោធា។
លោកបានប្រាប់ថា បច្ចុប្បន្នកំពុងតែប្រមូលបាននូវឯកសារមួយចំនួនស្ដីពីការដែលអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិធ្លាប់ខិតខំក្នុងការចរចាតែបរាជ័យជាមួយខ្មែរក្រហមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។ ហេតុដូចនេះហើយ លោកបានអះអាងថា បញ្ហាប្រល័យពូជសាសន៍គឺចាំបាច់ត្រូវតែមានការអន្តរាគមន៍ដោយយោធា ហើយមានតែកងទ័ព វៀតណាម តែមួយគត់ដែលនៅក្នុងតំបន់នេះអាចដោះស្រាយបាននូវបញ្ហានេះ។ បើតាមលោក នេះគឺជាការឆ្លើយតបចំពោះ សោកនាដកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ ហើយប្រសិនបើមិនមានការជួយឧបត្ថម្ភពីសំណាក់កងទ័ពស្ម័គ្រចិត្ត វៀតណាម ទេនោះ ប្រទេស កម្ពុជា អាចនឹងក្លាយជាប្រទេសផ្ដាច់ការមួយ។ អាស្រ័យដច្នេះ វត្តមាននៃកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តវៀតណាម បានធ្វើអោយផ្លាស់ប្តូរប្រវត្តិសាស្ត្រនៃ កម្ពុជា រហូតមកទល់នឹងបច្ចុប្បន្នកាល ពាំនាំមកការរស់រានមានជីវិតឡើងវិញសម្រាប់ប្រជាជន កម្ពុជា។
លោក ឆាំងយុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាមានប្រសាសន៍បានអោយដឹងថា៖ ប្រការសំខាន់នោះគឺជាមួយនឹងការជួយឧបត្ថម្ភនៃកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្ត វៀតណាម ប្រទេស កម្ពុជា បញ្ចប់បាននូវទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការបង្ហូរឈាម រួចផុតពីគ្រោះមហន្តរាយប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហមដោយសកម្មភាពអន្តរាគមន៍យោធា ហើយនាពេលបច្ចុប្បន្នគឺត្រូវបានដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់តាមរយៈសវនាការកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមដែលកំពុងតែប្រព្រឹត្តឡើងនៅ កម្ពុជា ក្រោមជំនួយពីអង្គការសហប្រជាជាតិ។
ភារកិច្ចបន្តនោះគឺបញ្ចប់ឆ្លងតាមរយៈការអប់រំ នេះជាប្រការដែលលោកចាត់ទុកថាមានអត្ថន័យដ៏ធំធេងនិងមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រជាជន កម្ពុជា ដើម្បីនឹងឆ្ពោះទៅរកអនាគតផង តែមិនបំភ្លេចមេរៀនទាំងអម្បាលម៉ានក្នុងអតីតកាលផង។ ទន្ទឹមនឹងនោះ នេះក៏ចាត់ទុកជាការចែករំលែកនូវមេរៀនអំពីការទុក្ខលំបាកដែលប្រជាជន កម្ពុជា ធ្លាប់រងគ្រោះ ឆ្លងកាត់ ហើយបានរស់រានមានជីវិតឡើងវិញដូចនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ សម្រាប់ ប្រទេសជាតិទាំងឡាយនៅក្នុងតំបន់និងនៅលើពិភពលោក។
លោក ឆាំង យុ ប្រាប់ថា៖ លោកធ្លាប់បានមកកាន់ប្រទេស វៀតណាម តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៨ ដើម្បីស្វែងយល់ សិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីប្រទេស វៀតណាម និងទំនាក់ទំនងរវាង វៀតណាម និង កម្ពុជា។ ដូចនេះហើយ លោកក៏បានយល់នូវទស្សនៈនៃទាហាន វៀតណាម ឆ្លងតាមរយៈការជួបសំណេះសំណាលជាច្រើន ហើយជំហានបន្តទៀតសម្រាប់ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរនោះគឺត្រូវតែអប់រំអោយប្រជាជនយល់ដឹងអោយច្បាស់អំពីបញ្ហាខ្មែរក្រហម។
 |
| ទំព័រក្របមុខនៃសៀវភៅ "ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ" បោះពុម្ភផ្សាយដោយមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ជាកម្រងឯកសារផ្ដល់ព័ត៌មានជាច្រើនប្រកបដោយភាពសត្យានុម័តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយស្ដីអំពីប្រភពដើមនិងឧក្រិដ្ឋកម្មទាំងឡាយនៃក្រុមខ្មែរក្រហមប្រល័យពូជសាសន៍ដែលដឹកនាំដោយ ប៉ុលពត។ ប្រភព៖ DC-Cam |
នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ឆាំង យុ ជាជនរងគ្រោះម្នាក់ក្រោមរបបខ្មែរក្រហម ដែលមានសំណាងបានរស់រានមានជីវិតដោយភៀសខ្លួនរត់ចូលជំរំជនភៀសខ្លួននៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន ថៃ ជាប់នឹង កម្ពុជា មុនពេលចូលសញ្ជាតិនិងរស់នៅជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅ សហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្រោយអំឡុងពេលជាងបីទស្សវត្សរ៍អញ្ជើញត្រឡប់មកមាតុប្រទេស កម្ពុជា វិញ លោកមានបំណងប្រាថ្នាគឺធ្វើយ៉ាងណាអោយសមិទ្ធផលនៃការងារទាំងឡាយរបស់ខ្លួននឹងពាំនាំមកនូវយុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះទាំងឡាយនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ក៏ដូចជាអ្នកទាំងឡាយណាដែលបានរួមចំណែកក្នុងការផ្ដួលរម្លំរបបដ៏ឃោរឃៅព្រៃផ្សៃមួយនេះ ជួយផ្សះផ្សារនូវការឈឺចាប់នៃប្រទេសជាតិ ឆ្លងតាមរយៈការឆ្លុះបញ្ចាំងនូវទំព័រសោកនាដកម្មបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃប្រជាជាតិកម្ពុជា។
ជីហ៊ុង - មិញហ៊ឹង - ចន្តា
អត្ថបទទី ៥ (បន្តចប់)៖ ជ័យជម្នះនៃបុព្វហេតុដ៏យុត្តិធម៌និងស្មារតីអន្តរជាតិអធនស្អាតស្អំបរិសុទ្ធ ឧត្តុង្គឧត្តម
បកប្រែកែសម្រួលពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់និងបញ្ចូលអត្ថបទដោយ៖ ញូយ៉ាង - សឺនហេង - យ៉ាញ់លើយ - ថេជុង - សេហា-ធីតា
កាសែតរូបភាពជនជាតិនិងតំបន់ភ្នំ/ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានវៀតណាម
