ពង្រីកទូលាយបណ្តាញ លើកកម្ពស់គុណភាព
បច្ចុប្បន្នខេត្ត វិញឡុង មានសិស្សជនជាតិ ខ្មែរ នៅគ្រប់កម្រិតសិក្សាជាង ៨១.០០០ នាក់។ ដើម្បីថែរក្សា និងលើកស្ទួយភាសា ខ្មែរ មន្ទីរអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលខេត្តបានដាក់បញ្ចូលកម្មវិធីបង្រៀនអក្សរ ខ្មែរ ទៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំទូទៅ។ អនុប្រធានមន្ទីរអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលខេត្ត វិញឡុង លោក ថាច់ ថាឡាយ មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងឆ្នាំសិក្សា ២០២៤ - ២០២៥ ទូទាំងខេត្តមានគ្រឹះស្ថានអប់រំទូទៅចំនួន ១៣២ កន្លែង បើកថ្នាក់រៀនភាសា ខ្មែរ ចំនួន ១.៥២១ ថ្នាក់សម្រាប់សិស្សជាង ៤១.៥០០ នាក់នៅគ្រប់កម្រិតសិក្សា។
កងជួរគ្រូបង្រៀនភាសា ខ្មែរ ត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈយ៉ាងសុក្រឹត កម្រិតចំណេះវិជ្ជាកាន់តែបានលើកកម្ពស់។ ខេត្តមានគ្រូបង្រៀនភាសា ខ្មែរ នៅតាមគ្រឹះស្ថានអប់រំទាំងឡាយចំនួន ២៣១ នាក់ ក្នុងនោះមានគ្រូបង្រៀនកម្រិតមហាវិទ្យាល័យផ្នែកគរុកោសល្យអក្សរសាស្រ្ត ខ្មែរ ចំនួន ២០០ នាក់ បរិញ្ញាផ្នែកអប់រំបឋមសិក្សាចំនួន ២៧ នាក់ និងអនុបណ្ឌិតចំនួន ៤ នាក់។ ការបង្រៀនភាសា ខ្មែរ ត្រូវបានដាក់ដំណើរការស្របតាមកម្មវិធី និងសៀវភៅសិក្សាគោលដែលក្រសួងអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ ធានាសុក្រឹតភាព។
ទន្ទឹមនឹងប្រព័ន្ធអប់រំផ្លូវការ វត្តព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណនិកាយ ខ្មែរ ទាំងឡាយក្នុងខេត្តក៏បានធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងសកម្មក្នុងការថែរក្សា អភិរក្សភាសានិយាយ និងអក្សរ ខ្មែរ តាមរយៈថ្នាក់រៀនក្នុងរដូវវិស្សមកាលរៀងរាល់ឆ្នាំ។ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះ ខេត្ត វិញឡុង មានវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណនិកាយ ខ្មែរ ចំនួន ១៣៧ វត្តបើកថ្នាក់រៀនអក្សរ ខ្មែរ ចំនួន ១.០៦៦ ថ្នាក់ ទាក់ទាញប្អូនៗ សិស្សមកចូលរៀនជាង ២៣.៧០០ នាក់។ នេះជាគំរូអប់រំបន្ថែមដ៏ល្អវិសេស រួមចំណែកថែរក្សាភាសានិយាយ និងអក្សរ ខ្មែរ ប្រកបដោយភាពជិតដិត ស្របតាមទំនៀមទម្លាប់ ជំនឿរបស់ជនជាតិ ខ្មែរ។
អាចារ្យ ព្រះសង្ឃជាច្រើនរូបនិងអង្គស្ម័គ្រចិត្តបង្រៀនអក្សរ ខ្មែរ តាមវត្តអារាម ដោយចាត់ទុកនេះជាភារកិច្ចដ៏ពិសិដ្ឋមួយ ជាមធ្យោបាយថែរក្សាព្រលឹងវប្បធម៌ ខ្មែរ ពីមួយជំនាន់ទៅមួួយជំនាន់ទៀតតាមរយៈអក្សរសរសេរ។ លោក គៀន សេរី បង្រៀនអក្សរ ខ្មែរ អស់រយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំនៅរដូវវិស្សមកាលនៅវត្តសុវណ្ណនទីសិរីឧត្តម អូរតាពៅ (ឃុំ ចូវថាញ់) ចែករំលែកថា៖ "យើងខ្ញុំមិនត្រឹមតែបង្រៀនតែអក្សរប៉ុននោះទេ ថែមទាំងជាឱកាសមួយសម្រាប់យើងខ្ញុំផ្សព្វផ្សាយនូវសីលធម៌ ភាសា អត្តសញ្ញាណជនជាតិ ខ្មែរ ដល់ក្មេងៗ ជំនាន់ក្រោយ ដើម្បីជួយប្អូនៗ ឱ្យកាន់តែស្អិតរមួតជាមួយឫសគល់វប្បធម៌របស់ខ្លួនថែមទៀត"។
ប្អូន ង្វៀន ថាយអាន រៀនអក្សរ ខ្មែរ នៅវត្តអស់រយៈពេល ៥ ឆ្នាំនៅក្នុងរដូវវិស្សមកាលបានចែករំលែកថា៖ "ជាច្រើនឆ្នាំហើយ ប្អូនបានរៀនភាសាកំណើតនៅតាមសាលារៀនផង ហើយបានរៀននៅតាមវត្តផងនៅក្នុងរដូវវិស្សមកាល។ នៅពេលដែលបានស្តាប់ព្រះសង្ឃ គ្រូអាចារ្យបង្រៀនអំពីប្រវត្តិសាស្រ្ត ប្រពៃណីវប្បធម៌របស់ជនជាតិខ្លួន ប្អូនមានមោទកភាពខ្លាំងណាស់"!
ថ្នាក់រៀនអក្សរ ខ្មែរ ទាំងឡាយបើកក្នុងរដូវវិស្សមកាលនៅតាមវត្តមិនត្រឹមតែទាក់ទាញប្អូនៗ សិស្សប៉ុននោះទេ ក៏មានព្រះសង្ឃជាច្រើនអង្គនិមន្តមកសិក្សាដែរ។ ព្រះតេជគុណ ថាច់ ង៉ុកលន់ ចូលបួសរៀននៅវត្តសុវណ្ណនទី សិរីឧត្តម អូរតាពៅ អស់រយៈពេល ៣ ព្រះវស្សា ក្នុងនោះព្រះតេជគុណបានរៀនអក្សរ ខ្មែរ នៅវត្តនេះបាន ២ ព្រះវស្សាហើយនៅក្នុងរដូវវិស្សមកាល។ ព្រះតេជគុណ លន់ មានសង្ឃដីកាថា៖ "អាត្មាសិក្សាអក្សរ ខ្មែរ មិនត្រឹមតែដើម្បីចេះអាន ចេះសរសេរប៉ុននោះទេ ថែមទាំងរៀនក្លាយជាបុគ្គលល្អ ហើយយល់កាន់តែច្បាស់អំពីប្រពៃណី វប្បធម៌របស់ជនជាតិខ្លួនទៀតផង"។
គោលនយោបាយរួមដំណើរជាមួយនឹងគ្រូបង្រៀន និងអ្នកសិក្សា
ដើម្បីបន្តរក្សា និងលើកកម្ពស់គុណភាពនៃការបង្រៀនភាសា ខ្មែរ ខេត្ត វិញឡុង បានវិនិយោគគួរឲ្យកត់សម្គាល់ទៅលើគ្រឿងសម្ភារៈ និងគោលនយោបាយឧបត្ថម្ភ។ អនុប្រធានមន្ទីរអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលខេត្ត វិញឡុង លោក ថាច់ ថាឡាយ បានឲ្យដឹងថា មន្ទីរអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលបានផ្គត់ផ្គង់បន្ទប់រៀន តុកៅអី ក្តារខៀន គ្រឿងបរិក្ខារជាដើមយ៉ាងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សាលារៀនមានបង្រៀនភាសា ខ្មែរ ហើយផ្តល់សៀវភៅសិក្សាគោល សៀវភៅកិច្ចតែងការបង្រៀន សៀវភៅលំហាត់ សៀវភៅហាត់សរសេរនឹងថវិកាសរុបជាង ១ ពាន់លានដុង។
នៅតាមវត្ត ក្រៅពីការប្រើប្រាស់គ្រឿងសម្ភារៈដែលមានស្រាប់ ផ្នែកអប់រំក៏ឧបត្ថម្ភចំនួន ១.៧៧៣ ឈុតតុនិងកៅអី កម្រងសៀវភៅសិក្សាសម្រាប់បម្រើបណ្តាថ្នាក់រៀនភាសា ខ្មែរ ធានាអ្នកសិក្សាអាចទទួលបានចំណេះដឹងតាមស្តង់ដារ និងសុក្រឹតភាព។
ជាពិសេស ខេត្តបានចេញគោលនយោបាយឧបត្ថម្ភព្រះសង្ឃ លោកអាចារ្យបង្រៀននៅតាមវត្តនឹងទឹកប្រាក់ចំនួន ៣៥.០០០ ដុងក្នុងម៉ោងរៀន។ ក្នុងរដូវវិស្សមកាលឆ្នាំ ២០២៥ ខេត្តឧបត្ថម្ភជូនគ្រូបង្រៀនអក្សរ ខ្មែរ នៅតាមវត្តចំនួន ៩៤៦ នាក់នឹងថវិកាសរុបជិត ៥ ពាន់លានដុង។ នេះជាការលើកទឹកចិត្តដ៏មានអត្ថន័យ ទទួលស្គាល់ការរួមចំណែករបស់ព្រះសង្ឃ លោកអាចារ្យក្នុងកិច្ចការថែរក្សាភាសានិយាយ អក្សរសរសេរ និងវប្បធម៌របស់បងប្អូនជនជាតិ។
ក្បែរនោះ គ្រូបង្រៀនភាសា ខ្មែរ នៅតំបន់មានស្ថានភាពលំបាកខ្លាំងក្នុងខេត្តទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ ៥០% រីឯតំបន់ផ្សេងៗ ទៀតទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ ៣០% យោងតាមអនុក្រឹត្យលេខ 76/2019/NĐ-CPស្តីពីគោលនយោបាយចំពោះកម្មាភិបាល បុគ្គលិករដ្ឋការសាធារណៈ បុគ្គលិករដ្ឋការស៊ីវិល ពលករ និងអ្នកទទួលប្រាក់ខែក្នុងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដែលបំពេញបេសកកម្មនៅតំបន់មានលក្ខណៈសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមដែលមានស្ថានភាពលំបាកខ្លាំង។
បច្ចុប្បន្ន ខេត្តទាំងមូលមានវិទ្យាល័យអន្តេវាសិកជនជាតិចំនួន ៩ ដោយមានថ្នាក់រៀនចំនួន ៨៧ ថ្នាក់ និងមានសិស្សជាបងប្អូនជនជាតិជាង ៣.០០០ នាក់ ភាគច្រើនជាជនជាតិ ខ្មែរ។ សាលារៀនទាំងនេះគឺជាសាលារៀនស្ថិតក្នុងក្របខ័ណ្ឌគោលនយោបាយអាទិភាពពិសេស ដោយទទួលភារកិច្ច "ទំនុកបម្រុងផង បង្ហាត់បង្រៀនផង" ប្អូនៗ សិស្សដែលជាកូនក្មួយជនជាតិ ខ្មែរ។ លើសពីនេះ ខេត្តក៏មានសាលាមធ្យមសិក្សាភាសាបាលី - ខ្មែរ ក៏កំពុងតែបណ្តុះបណ្តាលសិក្ខាកាមជាង ២០០ អង្គនិងរូបផងដែរ រួមចំណែកបណ្តុះបណ្តាលដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយឱ្យយល់កាន់តែជ្រៅជ្រះអំពីភាសា និងវប្បធម៌ ខ្មែរ។
សិស្សដែលសិក្សានៅវិទ្យាល័យអន្តេវាសិកជនជាតិ និងសាលាមធ្យមសិក្សាភាសា បាលី - ខ្មែរ ត្រូវបានរៀនដោយឥតបង់ថ្លៃសិក្សា រាល់ខែទទួលបានអាហារូបករណ៍ស្មើ ៨០% នៃប្រាក់ខែគោល ត្រូវបានផ្តល់ជូនបណ្ណធានារ៉ាប់រងសុខភាព គ្រឿងបរិក្ខារាល់ឆ្នាំ។ សិស្សទើបគ្រប់លក្ខខណ្ឌចូលរៀនបានផ្តល់ជូនកន្ទេល ភួយ មុង អាវក្រៅ អាវភ្លៀង ឯកសណ្ឋានសិស្ស។ល។ លើសពីនេះ ប្អូនៗ សិស្សក៏ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យខ្ចីសៀវភៅគោលសម្រាប់សិក្សា ទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភថ្លៃធ្វើដំណើរ ថ្លៃភ្លើង ថ្លៃទឹកផងដែរ។ល។
ដោយមានគោលនយោបាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ការសហការយ៉ាងដិតដល់រវាងគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ផ្នែក និងការលះបង់អស់ពីចិត្តអស់ពីថ្លើមរបស់កងជួរគ្រូបង្រៀន ព្រះសង្ឃ អាចារ្យ ភាសា ខ្មែរ កំពុងបានថែរក្សា និងរីកសាយភាយយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងការរស់នៅរបស់បងប្អូនជនជាតិ។ នេះមិនត្រឹមតែជាជំហានដ៏សំខាន់ក្នុងការកសាងខឿនអប់រំគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ស្មើភាពប៉ុននោះទេ ថែមទាំងរួមចំណែកពង្រឹងធ្លុងមហាសាមគ្គីជនជាតិ បង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំសម្រាប់សង្គមមួយមានវប្បធម៌ចម្រុះ ជឿនលឿន សម្បូរទៅដោយអត្តសញ្ញាណជាតិ៕
អត្ថបទ៖ ថាញ់ហ្វា
រូបថត៖ ថាញ់ហ្វា - សហការី
ប្រែសម្រួល និង បញ្ចូលទិន្នន័យ៖ អៀងថាន់
