របាំយក្សត្រវិលឡប់មកក្នុងបរិយាកាសប្រជុំជីវភាពខាងជំនឿ និងពិធីបុណ្យ
រាំយក្សឬរបាំយក្សរាំតែងតែមានវត្តមានក្នុងបណ្តាពិធីបុណ្យធំៗ របស់បងប្អូនជនជាតិ ខ្មែរ ដូចជា បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី បុណ្យសែនដូនតា និងពិធីបុណ្យអកអំបុក។
តាមព្រះតេជគុណ គៀន សូផាត ព្រះចៅអធិការវត្តបទុមគិរីរង្សី (នៅភូមិ ថាញ់ដុង សង្កាត់ ប៊ិញមិញ ខេត្ត តីនិញ) សង្ឃដីកាថា ក្នុងដំណើរការផ្លាស់ប្តូរនៃសេដ្ឋកិច្ច - វប្បធម៌ - សង្គមរបស់ជនជាតិ ខ្មែរ នាបច្ចុប្បន្ននេះត្រូវប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំង បណ្តាលឱ្យមានហានិភ័យបាត់បង់តម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណី ព្រមទាំងសិល្បៈរបាំប្រជាប្រិយផងដែរ។
កាលពីមុន ក្នុងរដូវបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ក្រៅពីពិធីកិច្ចសាសនា ផ្នែកសិល្បៈសម្តែងនៅតាមវត្តអារាម និងភូមិស្រុកនានារបស់ជនជាតិ ខ្មែរ ភាគច្រើនគឺមានរាំវង់ និងការច្រៀងរាំតាមសម័យ។ ប៉ុន្មានឆ្នាំជិតៗ នេះ វត្តអារាមនិងសហគមន៍ ខ្មែរ ជាច្រើននៅខេត្ត តីនិញ បានសកម្មពាំនាំសិល្បៈរបាំ ជាពិសេសគឺរាំយក្សវិលត្រឡប់មកក្នុងបរិយាកាសប្រជុំជីវភាពខាងជំនឿ និងពិធីបុណ្យនានា។ ព្រះសង្ឃ រួមជាមួយនឹងអ្នកអស់ពីចិត្តអស់ពីថ្លើមជាមួយនឹងវប្បធម៌ជនជាតិបានខិតខំស្តារឡើងវិញនូវវង់ភ្លេងពិណពាទ្យប្រពៃណី ដោយបានអញ្ជើញសិល្បករសិល្បការិនីមកពីខេត្ត សុកត្រាំង (បច្ចប្បន្នជាទីក្រុង កឹនធើ) និងខេត្ត ត្រាវិញ (បច្ចុប្បន្នជាខេត្ត វិញឡុង) អញ្ជើញមកខេត្ត តីនិញ ដើម្បីបង្ហាត់បង្រៀនយុវវ័យ។ តាមរយៈនោះ រួមចំណែកសម្តែងឡើងវិញនូវទស្សនីយភាពសិល្បៈមួយ ព្រមទាំងតភ្ជាប់នូវប្រភពវប្បធម៌ ខ្មែរ ឲ្យកាន់តែរីកចម្រើនថែមទៀតនៅដែនដីខេត្ត តីនិញ។
យោងតាមព្រះចៅអធិការ ព្រះតេជគុណ សូផាត របាំយក្សគឺជាក្បាច់រាំមួយដែលបំលែងចេញពីសិល្បៈរបាំ ជាទម្រង់សិល្បៈល្ខោនខោលបុរាណរបស់ជនជាតិ ខ្មែរ មានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ ដោយមានប្រភពដើមចេញពីរបាំពាក់របាំងមុខល្ខោនខោល សម្តែងឡើងវិញនូវឈុតសម្តែងមួយដកស្រង់ពីវីរកថារាមកេរ្តិ៍។ ប្រសិនបើល្ខោនខោលផ្តោតលើការសម្ដែងដោយពាក់របាំងមុខ គឺរបាំយក្សឬរបាំយក្សរាំវិញ ផ្តោតលើកាយវិការ ជាពិសេសគឺចលនាដៃនិងជើងនេះឯង ដើម្បីបង្ហាញពីបុគ្គលិកលក្ខណៈ អត្តចរិតរបស់តួអង្គ ជាពិសេសគឺក្នុងរូបភាពព្រះអាទិទេព និងតួអង្គអមនុស្សក្នុងសាច់រឿង។ ការរស់រានឡើងវិញនៃរបាំយក្សក្នុងជីវភាពរបស់សហគមន៍ ខ្មែរ នៅខេត្ត តីនិញ មិនត្រឹមតែបង្ហាញពីស្មារតីយល់ដឹងនៃការអភិរក្សអត្តសញ្ញាណជាតិប៉ុននោះទេ ថែមទាំងបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពនៃកិច្ចការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីក្នុងបរិបទសមាហរណកម្មផងដែរ។
ប្អូន ប៊ិញ ណាវិញ (អាយុ ១៨ ឆ្នាំ រស់នៅឃុំ និញដៀន ខេត្ត តីនិញ) សិល្បករវ័យក្មេងជំនាញរាំយក្ស និងលេងស្គរឆៃយ៉ាំចែករំលែកថា ដើមឡើយប្អូនរៀនលេងស្គរឆៃយ៉ាំក្រោមការណែនាំរបស់ព្រះចៅអធិការវត្តរស្មីរតនឧត្តមស្វាយ (ឃុំ និញដៀន ខេត្ត តីនិញ)។ បន្ទាប់មក ប្អូនជាមួយនឹងមិត្តៗ នៅក្នុងភូមិបានសិល្បករមកពី ត្រាវិញ បង្ហាត់បង្រៀនរបាំយក្ស។ ក្រុមប្រមូលថវិកាផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីទិញសម្លៀកបំពាក់ គ្រឿងសម្ភារ និងរបាំងមុខសម្រាប់សម្តែង។ លើកទីមួយបានឈរនៅលើឆាកនៃពិធីបុណ្យ ហើយទទួលបានការគាំទ្រ និងការគោរពស្រឡាញ់ពីមាមីងបងប្អូន ប្អូនមានមោទនភាព ហើយមានក្តីសុខយ៉ាងខ្លាំង។
សិល្បករវ័យក្មេងជំនាញរាំយក្ស និងលេងស្គរឆៃយ៉ាំ ផាន ដេត (អាយុ ២២ ឆ្នាំ រស់នៅឃុំ និញដៀន ខេត្ត តីនិញ) បានឱ្យដឹងថា ថ្មីៗនេះ ក្រុមត្រូវបានអញ្ជើញទៅសម្តែង មមាញឹកជាងគេគឺក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី បុណ្យកឋិនទាន និងតាមវត្តអារាម និងមូលដ្ឋានមានមាមីងបងប្អូនជនជាតិ ខ្មែរ រស់នៅ។ ថវិកាសម្រាប់គ្រប់សកម្មភាពទាំងអស់ ភាគច្រើនអាស្រ័យទៅតាមការគាំទ្ររបស់មាមីងបងប្អូន មួយចំណែកក្រុមទុកសម្រាប់ប្រគេនវត្តផង នៅសល់មួយចំណែកទុកសម្រាប់ចំណាយសាម្រាប់ការធ្វើដំណើរទៅមករបស់ក្រុមផង។ ដោយសារតែប្រាក់ចំណូលទទួលបានពីការសម្តែងរបាំយក្សមិនស្ថិតស្ថេរ ទើបការបន្តរក្សាការហ្វឹកហាត់ និងការទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់យុវជនឱ្យចូលរួមសម្តែងនៅតែជួបការពិបាកនៅឡើយ។
ថ្វីត្បិតតែ បច្ចុប្បន្នចំនួនសិល្បករមានចំនួនតិចតួចក៏ដោយ ប៉ុន្តែសញ្ញាគួរឲ្យត្រេកអរនោះគឺ មានកុមារៗ ជាច្រើននៅក្នុងភូមិបានចាប់ផ្ដើមស្វែងយល់ និងហាត់រៀនរាំយក្ស។ ក្រុមរបស់ ផាន ដេត មានបំណងចូលរួមចំណែកដើម្បីថែរក្សាសិល្បៈប្រពៃណី បំផុសស្មារតីទទួលខុសត្រូវ និងក្តីស្រឡាញ់វប្បធម៌ជាតិដល់គ្រប់ស្រទាប់យុវជន ខ្មែរ។
ការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍
បើតាមអនុបណ្ឌិត ង៉ូ ធឺលេ សមាជិកសមាគមអក្សរសាស្រ្ត និងសិល្បៈខេត្ត តីនិញ បានឲ្យដឹងថា រាល់តម្លៃសិល្បៈចម្រុះ វិសេសវិសាលក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់បណ្តាជនជាតិបានរួមចំណែកពណ៌នាយ៉ាងច្បាស់នូវភិនភាគអក្សរសាស្រ្តប្រជាប្រិយ។ ចម្រៀងប្រជាប្រិយ ភ្លេងប្រជាប្រិយ និងរបាំប្រជាប្រិយ មិនត្រឹមតែត្រូវបានបញ្ជូនបង្ហាញតាមរយៈពាក្យពេចន៍ ចង្វាក់ភ្លេង និងរូបភាពប៉ុននោះទេ ថែមទាំងត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងការចងចាំរបស់សហគមន៍ទៀតផង។ ថ្វីត្បិត លក្ខណៈពិសេសដាច់ដោយឡែកនៃទម្រង់នេះគឺឋិតឋេរតាមរយៈការនិយាយតៗគ្នា មិនទាន់បានកត់ត្រាពេញលេញនៅឡើយ។ ដូច្នេះហើយ កាលណាសិល្បករលាចាកលោកទៅដោយគ្មានអ្នកបន្តវេននោះ រាល់ចម្រៀង ចង្វាក់ភ្លេង ស្គរ និងរបាំប្រជាប្រិយទាំងនោះក៏ប្រឈមនឹងការបាត់បង់ជារៀងរហូត។
លោកក៏បានព្រមានថា ក្រោមការជះឥទ្ធិពលនៃនគរូបនីយកម្ម ចម្រៀងប្រជាប្រិយ ភ្លេងប្រជាប្រិយ និងរបាំប្រជាប្រិយកំពុងតែបាត់បង់ជាបណ្តើរៗ។ នៅកន្លែងជាច្រើន សិល្បករចាស់ៗ ចាកចេញពីឆាក ខណៈយុវវ័យជំនាន់ក្រោយចូលចិត្តភ្លេងតន្ត្រី ក្បាច់រាំទំនើបៗ។ ប្រសិនបើមិនបានរក្សាទុកទាន់ពេលវេលាទេ ទម្រង់ទាំងនេះនឹងប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃការបាត់បង់។
តាមអនុបណ្ឌិត ង៉ូ ធឺលេ មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងបរិបទនៃការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ដ៏ខ្លាំងក្លានៅក្នុងមូលដ្ឋានជាច្រើន ជាពិសេសនៅខេត្ត តីនិញ នាពេលថ្មីៗ នេះ ការអភិរក្ស និងផ្សព្វផ្សាយបទចម្រៀងប្រជាប្រិយ របាំប្រជាប្រិយ និងភ្លេងប្រជាប្រិយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍គួរតែចាត់ទុកថាជាកិច្ចការបន្ទាន់។ នេះមិនត្រឹមតែជាដំណោះស្រាយដើម្បីរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ប៉ុននោះទេ ថែមទាំងជាទិសដៅសំខាន់សម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ សង្គមផងដែរ ពាំនាំរូបភាពនិងតម្លៃវប្បធម៌ពិសេសដោយឡែករបស់ខេត្ត តីនិញ ឈានទៅមុខ។
យោងតាមគណៈកម្មាធិការបក្សខេត្ត តីនិញ រយៈពេលកន្លង បក្ខភាគខេត្តបានបញ្ជាក់ទេសចរណ៍ជាវិស័យវាយទម្លុះទម្លាយមួយ ដោយផ្តោតលើការប្រែក្លាយតំបន់ទេសចរណ៍ភ្នំ បាដែន (ភ្នំយាយម៉ៅ) ក្លាយទៅជាគោលដៅទេសចរណ៍លំដាប់ថ្នាក់ជាតិ។ ស្របតាមគោលដៅនេះ ការអភិរក្ស និងផ្សព្វផ្សាយបទចម្រៀងប្រជាប្រិយ ភ្លេងប្រជាប្រិយ និងរបាំប្រជាប្រិយរបស់បណ្តាជនជាតិក្នុងភូមិសាស្រ្តត្រូវបានចាត់ទុកថាជាភារកិច្ចសំខាន់ បង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ជាពិសេសក្នុងសហគមន៍បងប្អូនជនជាតិតែម្តង។
ខេត្តកំពុងដាក់ដំណើរការកម្មវិធីគោលដៅជាតិ "ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមតំបន់ជនជាតិភាគតិច និងតំបន់ភ្នំ ដំណាក់កាល ២០២២ - ២០៣០" ផ្តោតលើការដោះស្រាយតម្រូវការអំពីលំនៅដ្ឋាន ដីផលិតកម្ម ទឹកប្រើប្រាស់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ ការលើកកម្ពស់គុណភាពនៃការអប់រំ និងការបណ្តុះបណ្តាល ការអភិរក្ស និងលើកកម្ពស់តម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីផ្សារភ្ជាប់នឹងទេសចរណ៍ លើកកម្ពស់ការយល់ដឹងរបស់គណៈកម្មាធិការបក្ស អាជ្ញាធរ និងប្រជាជន។
ទន្ទឹមនឹងនោះ ខេត្តបានរៀបចំការថែរក្សាការពារ ការស្នងបន្ត និងផ្សព្វផ្សាយនូវគុណតម្លៃពិសេស នាំយកទម្រង់សិល្បៈដែលដិតដោយស្លាកស្នាមវប្បធម៌ជាតិក្លាយទៅជាផលិតផលទេសចរណ៍ពិសេសដាច់ដោយឡែក។ គោលដៅចុងក្រោយគឺលើកកម្ពស់ជីវភាពវប្បធម៌ ដាស់មោទកភាពជាតិឡើងវិញ ពង្រីកទូលាយទម្រង់ទេសចរណ៍វប្បធម៌ រួមចំណែកនាំយកអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ តីនិញ ឈានទៅមុខឲ្យកាន់តែឆ្ងាយទូលំទូលាយ សមាហរណកម្មក្នុងយុគសម័យថ្មី៕
ផលិត៖ មិញភូ
ប្រែសម្រួលដោយ៖ អៀងថាន់
