សម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន ការធ្វើការងារខាងព័ត៌មានជាភាសាជនជាតិមិនមែនគ្រាន់តែជាអាជីពសុទ្ធសាធតែមួយគត់នោះទេ ថែមទាំងជាបេសកកម្មថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ រួមចំណែកពង្រឹងធ្លុងមហាសាមគ្គីប្រជាជាតិទាំងមូលថែមទៀតផង។
ប៉ះដល់បេះដូងបងប្អូនជនជាតិដោយភាសាជនជាតិ
អ្នកសារព័ត៌មានជាបងប្អូនជនជាតិម្នាក់ៗ មាននិស្ស័យមកធ្វើអាជីពខុសពីគ្នារៀងៗ ខ្លួន ប៉ុន្តែចំណុចរួមគឺក្តីស្រឡាញ់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះភាសា វប្បធម៌ជនជាតិនិងគោលបំណងចង់ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានដល់មិត្តអ្នកអានទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស។
អ្នកសារព័ត៌មាន យ័ញលើយ ជាបណ្ណាធិការព័ត៌មានភាសា ខ្មែរ របស់កាសែតព័ត៌មាននិងជនជាតិនៃទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន វៀតណាម បានឱ្យដឹងថា ក្ដីស្រឡាញ់ពិសេសចំពោះភាសា ខ្មែរ តាំងពីកុមារភាពបានជំរុញឱ្យបងមកធ្វើអាជីពជាអ្នកសារព័ត៌មាន។ "តាំងពីខ្ញុំនៅជានិស្សិត ខ្ញុំបានមានឱកាសប្រើប្រាស់ទាំងភាសា វៀតណាម និងភាសា ខ្មែរ យ៉ាងស្ទាត់ជំនាញឆ្លងតាមរយៈការងារបកប្រែឱ្យវត្តអារាម ខ្មែរ និងអង្គភាពបកប្រែមួយចំនួននៅទីក្រុង ហូ ជីមិញ។ ឆ្នាំ ២០១៦ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សានៅវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនាទក្ខិណនិកាយ ខ្មែរ នៅទីក្រុង កឹនធើ ខ្ញុំបានដាក់ពាក្យចូលប្រលងជ្រើសរើសបុគ្គលិករដ្ឋការស៊ីវិលនៅទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន វៀតណាម នៅក្នុងមុខតំណែងបណ្ណាធិការព័ត៌មានភាសា ខ្មែរ" អ្នកសារព័ត៌មាន យ័ញលើយ ចែករំលែកដូច្នេះ។
អ្នកសារព័ត៌មាន យ័ញលើយ មានមតិថា ការនាំបញ្ជូនព័ត៌មានផ្លូវការជាភាសា ខ្មែរ ដើរតួនាទីជាស្ពានមេត្រីជួយបងប្អូនជនជាតិអភិក្រមមាគ៌ា គោលនយោបាយយ៉ាងជាក់លាក់។ ស្របពេលនោះដែរ ការងារបកប្រែបង្កើតបានជា “ខែល” ជួយទប់ស្កាត់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ព័ត៌មានអាក្រក់ ព័ត៌មានបំពុលនិងលើកកម្ពស់កម្លាំងទប់ទល់ចំពោះវិចារណកម្មមួលបង្កាច់។ ប្រការដែលឆាប់បានជ្រាបព័ត៌មានជាភាសាកំណើតថែមទាំងជួយបងប្អូនជនជាតិជំរុញការប្រើប្រាស់វិទ្យាសាស្ត្របច្ចេកទេសចូលទៅក្នុងផលិតកម្ម អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនិងលើកកម្ពស់គុណភាពរស់នៅ។
ក្នុងអំឡុងពេលបំពេញការងារ ប្រការដែលធ្វើឱ្យបង យ័ញលើយ រំភើបចិត្តគឺសាលាអន្តេវាសិកជនជាតិនិងវត្តអារាម ខ្មែរ ជាច្រើននៅប៉ែកខាងលិចនៃភូមិភាគខាងត្បូងប្រទេស វៀតណាម បានប្រើប្រាស់ផលិតផលបោះពុម្ពជាពីរភាសា វៀតណាម - ខ្មែរ របស់ផលិតផលបោះពុម្ពកាសែតរូបភាពជនជាតិនិងតំបន់ភ្នំរបស់កាសែតព័ត៌មាននិងជនជាតិទុកដូចជាឯកសារយោង រហូតដល់យកធ្វើឯកសារហាត់អានសម្រាប់ប្អូនៗ សិស្សសាលាជនជាតិ ខ្មែរ ទៀតផង។ បង យ័ញលើយ ថ្លែងថា “ក្ដីស្រឡាញ់ភាសា ខ្មែរ និងការផ្សារភ្ជាប់ជាមួយមាមីងបងប្អូននៅក្នុងភូមិស្រុកនោះគឺជាកម្លាំងជំរុញដើម្បីខ្ញុំធ្វើអាជីពអ្នកសារព័ត៌មាន។ អត្ថបទព័ត៌មាននីមួយៗ ត្រូវបានបកប្រែជាភាសា ខ្មែរ មិនត្រឹមតែមានតម្លៃព័ត៌មានប៉ុននោះទេ ថែមទាំងរួមចំណែកថែរក្សាភាសា អក្សរសរសេរប្រពៃណីនិងផ្សព្វផ្សាយអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជនជាតិរបស់សហគមន៍ ខ្មែរ ទៀតផង”។
អ្នកសារព័ត៌មាន ង្វៀន អាយងៀម អនុប្រធានការិយាល័យភាសាជនជាតិស្ថាប័នស្ថានីយវិទ្យុសំឡេង វៀតណាម ប្រចាំការនៅទីក្រុង ហូជីមិញ មានជាង ២០ ឆ្នាំផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងកម្មវិធីវិទ្យុផ្សាយសំឡេងជាភាសា ចាម បានឱ្យដឹងថា អ្នកស្រីតែងតែមានបំណងប្រាថ្នាចង់ក្លាយជាស្ពានមេត្រីដើម្បីឧទ្ទេសនាមអំពីវប្បធម៌ មនុស្សម្នានិងជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូនជនជាតិ ចាម ដល់អ្នកស្តាប់ជិតឆ្ងាយ។ "ក្រោយពីប្រកបអាជីពនេះអស់រយៈពេលជាងពីរទសវត្សរ៍ ខ្ញុំនៅតែយល់ឃើញថាមានមោទកភាពខណៈពេលបាននាំយកភាសានិយាយ ខ្យល់ដង្ហើមនិងរឿងរ៉ាវរបស់សហគមន៍របស់ខ្លួនមកជូនអ្នកស្តាប់ទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស" អ្នកស្រី ងៀម រំឭកឡើងវិញដូច្នេះ។
ស្លាកស្នាមអាជីពមួយក្នុងចំណោមស្លាកស្នាមអាជីពដ៏ជ្រាលជ្រៅបំផុតចំពោះអ្នកសារព័ត៌មាន អាយងៀម គឺបានចូលរួមឃោសនាអំពីមហាសន្និបាតតំណាងទូទាំងប្រទេសលើកទី ១៤ របស់បក្សនិងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិករដ្ឋសភានីតិកាលទី ១៦ តំណាងក្រុមប្រឹក្សាប្រជាជនគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់អាណត្តិកាល ២០២៦ - ២០៣១។ “មានមាមីងបងប្អូនជាច្រើនបានចែករំលែកថា អាស្រ័យដោយបានស្តាប់កម្មវិធីជាភាសា ចាម បានជាពួកគាត់យល់កាន់តែច្បាស់ថែមទៀតអំពីគោលការណ៍ គោលនយោបាយថ្មីរបស់បក្សនិងរដ្ឋ។ នោះគឺជាក្តីត្រេកអរនិងជាកម្លាំងជំរុញយ៉ាងធំធេងចំពោះអ្នកសារព័ត៌មានដូចជាយើងខ្ញុំ” អ្នកសារព័ត៌មាន អាយងៀម ឱ្យដឹងដូច្នេះ។
ការថែរក្សាអត្តសញ្ញាណក្នុងយុគសម័យឌីជីថល
ឆ្នាំ ២០០៣ អ្នកសារព័ត៌មាន តាំង ក្វាងកៀន ផ្តើមអាជីពជាអ្នកសារព័ត៌មាននៅកាសែត សៃហ្កនយ៉ាយផុង ភាសា ចិន ដែលជាផលិតផលបោះពុម្ពមួយរបស់កាសែត សៃហ្កនយ៉ាយផុង។ ចំពោះបង កៀន អាជីពសារព័ត៌មានមិនត្រឹមតែជាការកត់ត្រាព្រឹត្តិការណ៍ប៉ុននោះទេ ថែមទាំងជាដំណើរភ្ជាប់សហគមន៍ជនជាតិ ចិន ជាមួយនឹងគោលការណ៍ គោលនយោបាយធំៗ របស់បក្សនិងរដ្ឋទៀតផង។
អ្នកសារព័ត៌មាន តាំង ក្វាងកៀន រៀបរាប់ឡើងវិញ៖ “ក្នុងអំឡុងពេលបំពេញការងារនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តដែលមានបងប្អូនជនជាតិ ចិន រស់នៅច្រើនកុះករ ក្រៅពីការប្រមូលព័ត៌មាន មានពេលខ្លះខ្ញុំបានបងប្អូនជនជាតិហៅបែបសប្បាយៗ ថាជា "ទូតព័ត៌មាន” ពីព្រោះពន្យល់ ណែនាំជារឿយៗ ដើម្បីមាមីងបងប្អូនឱ្យយល់ត្រូវនិងពេញលេញបណ្តាគោលនយោបាយស្តីអំពីសុខុមាលភាពសង្គម ធានារ៉ាប់រងសុខភាព អប់រំនិងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច - សង្គមរបស់ទីក្រុង ហូ ជីមិញ"។
ក្នុងបរិការណ៍ធ្វើបរិវត្តកម្មឌីជីថលប្រព្រឹត្តឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្លា សារព័ត៌មានកំពុងតែប្រឈមមុខនឹងឱកាសផងនិងបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗ ផង បើកចេញវិធានការនាំបញ្ជូនព័ត៌មានទំនើបៗ ឆាប់រហ័ស ក៏ប៉ុន្តែស្របពេលនោះដែរក៏ដាក់ចេញតម្រូវការខ្ពស់ថែមទៀតចំពោះកងជួរអ្នកសារព័ត៌មាន។ យោងតាមអ្នកសារព័ត៌មាន តាំង ក្វាងកៀន ការប្រើបណ្តាវេទិកាសារគមនាគមន៍ឌីជីថលនឹងជួយព័ត៌មានផ្លូវការសាយភាយខ្លាំងក្លាថែមទៀត។ ក៏បុន្តែ ដើម្បីឱ្យព័ត៌មានប៉ះដល់សហគមន៍ពិតប្រាកដនោះគឺអ្នកសារព័ត៌មាននៅតែត្រូវពឹងផ្អែកលើការយល់ច្បាស់អំពីវប្បធម៌ ភាសានិងចិត្តសាស្រ្តរបស់បងប្អូនបណ្តាជនជាតិទៀតផង។
អ្នកសារព័ត៌មាន តាំង ក្វាងកៀន ថ្លែងថា៖ "សារព័ត៌មានត្រូវការជំរុញខ្លាំងសារគមនាគមន៍ពហុប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដូចជាវីដេអូ ព័ត៌មានក្រាហ្វិក ផតខាស បណ្តាញសង្គមវេទិកាឌីជីថលដោយភាសាជនជាតិសមស្របជាមួយនឹងក្រុមសាធារណជននីមួយៗ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវបន្តការរកឃើញ ឧទ្ទេសនាមបណ្តាគំរូតួយ៉ាង រឿងរ៉ាវល្អប្រពៃនៅក្នុងសហគមន៍ រួមចំណែកអភិរក្សនិងផ្សព្វផ្សាយបណ្តាតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីនៅក្នុងជីវភាពរស់នៅក្នុងសម័យទំនើប"។
ក៏ជាមតិស្របគ្នានេះដែរ អ្នកសារព័ត៌មាន ង្វៀន អាយងៀម ថ្លែងថា “បរិវត្តកម្មឌីជីថលមិនត្រឹមតែទាមទារលើកកម្ពស់បំណិនបច្ចេកវិទ្យាប៉ុននោះទេ ថែមទាំងតម្រូវឱ្យអ្នកសារព័ត៌មានម្នាក់ៗ ត្រូវរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជនជាតិដ៏រឹងមាំនៅក្នុងផលិតផលសារព័ត៌មាននីមួយៗ ទៀតផង។ កម្មវិធីផ្សាយសំឡេងនីមួយៗ អត្ថបទនីមួយៗ ព្រឹត្តិប័ត្រព័ត៌មាននីមួយៗ ជាភាសាជនជាតិមិនត្រឹមតែផ្តល់ព័ត៌មានសុទ្ធសាធប៉ុននោះទេ ថែមទាំងជាវិធីមួយទុកថែរក្សាភាសានិយាយ អក្សរសរសេរនិងតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីជូនបច្ឆាជនជំនាន់ក្រោយទៀតផង”។
ក្នុងលំហូរអភិវឌ្ឍនៃសារព័ត៌មានសម័យទំនើប អ្នកសារព័ត៌មានជាជនជាតិភាគតិចកំពុងរ៉ាប់រងតួនាទីពីរដើរទន្ទឹមគ្នា ជាអ្នកនាំបញ្ជូនព័ត៌មានផ្លូវការផង ជាអ្នកថែរក្សានិងផ្សព្វផ្សាយអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជនជាតិផង។ "អ្នកសារព័ត៌មានជាជនជាតិភាគតិចត្រូវរៀបរាប់ពីរឿងរ៉ាវរបស់សហគមន៍ខ្លួនដោយផ្នត់គំនិតជាអ្នកសារព័ត៌មានទំនើប ប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ប៉ុន្តែនៅតែរក្សាដួងព្រលឹងវប្បធម៌ជនជាតិបាន។ នៅពេលធ្វើបានប្រការនោះ សារព័ត៌មានជនជាតិនឹងបន្តបញ្ជាក់ពីតួនាទីជាសំឡេងគួរឱ្យជឿទុកចិត្តរបស់បងប្អូនជនជាតិ ជាស្ពានមេត្រីយ៉ាងរឹងមាំរវាងបក្ស រដ្ឋជាមួយនឹងប្រជាជន ព្រមទាំងរួមចំណែកដល់ការអភិរក្សនិងលើកស្ទួយតម្លៃវប្បធម៌បណ្តាជនជាតិក្នុងយុគសម័យសមាហរណកម្មនិងការអភិវឌ្ឍ" អ្នកសារព័ត៌មាន ង្វៀន អាយងៀម រំពឹងថាដូច្នេះ៕
អត្ថបទនិងរូបថត៖ អានហៀវ
ប្រែសម្រួល៖ ចន្ថា
