ពិធីកិច្ចនេះប្រព្រឹត្តឡើងនៅយប់ព្រះចន្ទពេញវង់ ថ្ងៃទី ១៥ កើតពេញបូណ៌មីខែ កត្តិក តាមប្រតិទិនចន្ទគតិ ខ្មែរ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ៥ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៥ កំណត់សម្គាល់បញ្ចប់រដូវវស្សាតាមទម្លាប់បង្កបង្កើនផលប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ ខ្មែរ បុរាណ។
គ្រូអាចារ្យ ថាច់ សារិញ វត្ត កំពង់ទ្រព្យ ឃុំ អាននិញ ទីក្រុង កឹនធើ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ពិធីបុណ្យថ្វាយព្រះខែ និងអកអំបុកគឺជាប្រពៃណីវប្បធម៌របស់បងប្អូនជនជាតិ ខ្មែរ ដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយ សម្តែងការដឹងគុណចំពោះព្រះចន្ទ - ទេវតាដែលត្រូវបានគេជឿថានាំឲ្យភ្លៀងខ្យល់អំណោយផល រដូវកាលលូតលាស់ល្អ។ បន្ទាប់ពីប្រមូលផលរដូវវស្សារួច ប្រជាជនរៀបចំគ្រឿងតង្វាយដើម្បីថ្វាយព្រះខែនៅទីធ្លាខាងមុខផ្ទះ នៅពេលដែលព្រះចន្ទពេញវង់និងភ្លឺបំផុត។
គ្រឿងតង្វាយបូជារួមមានស្រូវដំណើបថ្មីលីងឆ្អិន បុកឱ្យសំប៉ែត រែងឲ្យជ្រះសម្បកអង្កាមរួចហើយលាយជាមួយស្ករនិងដូងកោស - ហៅថាអំបុក រួមជាមួយនឹងស្ករគ្រាប់នំនែកនិងផ្លែឈើគ្រប់ប្រភេទដែលប្រជាជនដាំដុះដោយផ្ទាល់ដៃ។ គ្រឿងរណ្តាប់ទាំងនេះតំណាងឱ្យភាពគ្រប់គ្រាន់ហូប សម្បូណ៍ហូរហៀរនិងបង្ហាញពីសន្តានចិត្តដឹងគុណរបស់មនុស្សចំពោះធម្មជាតិ។
យោងតាមទស្សនទានរបស់ជនជាតិ ខ្មែរ ពិធីបូជាព្រះចន្ទក៏ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងរឿងព្រេងព្រះពុទ្ធធ្លាប់ប្រសូតជាទន្សាយពោធិសត្វនៅលើឋានព្រះចន្ទទៀតផង បង្ហាញសន្តានចិត្តមេត្តានិងការបូជាលះបង់។ ព្រោះហេតុដូច្នេះហើយ ជនជាតិ ខ្មែរ ប្រារព្ធពិធីថ្វាយព្រះខែមិនត្រឹមតែដើម្បីសម្តែងការដឹងគុណទេវតាប៉ុននោះទេ ថែមទាំងរំលឹកនឹកនិងបង្ហាញការដឹងគុណវត្ថុធាតុសព្វសត្វទាំងពួងរីកដុះដាលកើតកាលវាលគុម្ពនៅលើលោក។
ក្នុងឱកាសនេះ ក្រៅពីពិធីបុណ្យថ្វាយព្រះខែ និងអកអំបុក ក៏ប្រព្រឹត្តឡើងបណ្តាសកម្មភាពពិធីបុណ្យដ៏ល្អពិសេសទៀតផង ដូចជាប្រណាំងទូក ងនិងពិធីលយប្រទីប (បណ្តែតប្រទីប)។
លោកស្រី ឡឹម ធីសាវេន នៅភូមិ បឹងទ្រព្យ ឃុំ អាននិញ ទីក្រុង កឹនធើ បានឲ្យដឹងថា ប្រជាជនរៀបចំពិធីបូជាជាស្រេច រង់ចាំដល់ពេលព្រះចន្ទរះឡើងខ្ពស់ ហើយចែងចាំងពន្លឺត្រង់ពីលើក្បាលទើបចាប់ផ្តើមធ្វើសក្ការៈបូជា។ នៅពេលធ្វើពិធីសក្ការៈបូជាចប់ អ្នកមានវ័យចំណាស់យកអំបុក ចេក ស្ករគ្រាប់នំនែកអកឲ្យកូនចៅនិងសាច់ញាតិ សួរផង៖ ‘តើកូនប្រាថ្នាអ្វី?’។ ក្នុងក្តីសប្បាយរីករាយអ៊ូអរ អំបុកនៅពេញមាត់ក្មេងៗ ឡើយក៏ខំឆ្លើយតប ផ្ដាំផ្ញើនូវបំណងប្រាថ្នាអំពីការសិក្សាពេញមួយឆ្នាំសម្រេចបានលទ្ធផលខ្ពស់ សុខក្សេមក្សាន្ត គ្រប់គ្រាន់ហូបនិងសុភមង្គល។
ពិធីថ្វាយព្រះខែនិងអកអំបុកមិនត្រឹមតែជាឱកាសដើម្បីបងប្អូនជនជាតិ ខ្មែរ ណាមបូ សម្តែងការដឹងគុណចំពោះធម្មជាតិបានប្រទានឲ្យរដូវកាលផ្តល់ផលទ្វេដងប៉ុននោះទេ ថែមទាំងរួមចំណែកថែរក្សានិងលើកស្ទួយអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជនជាតិ បង្ហាញស្មារតីសាមគ្គីភាព ភាពសប្បាយរីករាយនិងបំណងប្រាថ្នាឈោងឈានឡើងយ៉ាងប្ដូរផ្ដាច់របស់សហគមន៍ ខ្មែរ ណាមបូ នាពេលសព្វថ្ងៃនេះទៀតផង៕
អត្ថបទនិងរូបថត៖ សឺនហេង
ប្រែសម្រួលនិងបញ្ចូលទិន្នន័យ៖ យ័ញលើយ
