ជាវត្តបុរាណមួយរបស់ជនជាតិ ខ្មែរ វត្ត ឃ្លាំង ជាកន្លែងប្រជុំជីវភាពវប្បធម៌ ជំនឿរបស់ប្រជាជនយ៉ាងច្រើនកុះករនៅលើមូលដ្ឋាន។ មិនត្រឹមតែដោយមានរចនាបថស្ថាបត្យកម្ម - ចម្លាក់ ខ្មែរ សុទ្ធសាធប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្ហាញអោយឃើញការលាយប្រសព្វគ្នាជាមួយវប្បធម៌ ចិន - វៀត វត្តនេះត្រូវបានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ជាកេរដំណែលស្ថាបត្យកម្មសិល្បៈលំដាប់ថ្នាក់ជាតិនិងជាគោលដៅទេសចរណ៍មួយនៅក្នុងចំណោមគោលដៅទេសចរណ៍របស់ភ្ញៀវទេសចរ ពេលឆៀងចូលទស្សនាខេត្ត សុកត្រាំង។
មានទីតាំងស្ថិតនៅលេខ ៥៣ ផ្លូវ តូនឌឹកថាំង ទីក្រុង សុកត្រាំង ខេត្ត សុកត្រាំង វត្ត ឃ្លាំង គឺជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្ត ខ្មែរ ដែលមានប្រវត្តិយូរលង់ណាស់មកហើយនិងស្ថាបត្យកម្មដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុតនៅតំបន់ ណាមបូ (ភូមិភាគខាងត្បូង)។ វត្ត ឃ្លាំង ក៏ជាសំណង់សាសនាដំបូងបង្អស់របស់ជនជាតិ ខ្មែរ នៅលើដែនដី សុកត្រាំង។
បរិយាកាសស្ថាបត្យកម្មនៅខាងក្រៅវត្ត ឃ្លាំង ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដោយពណ៌ទឹកមាសស្រស់ឆើតឆាយ
យោងតាមក្បួនតម្រាបុរាណ វត្តនេះត្រូវបានកសាងឡើងតាំងពីឆ្នាំ ១៥៣៣ ពេលដំបូងឡើយគ្រាន់តែជាវត្តប្រក់ស្លឹកប៉ុណ្ណោះ ក្រោយពីស្ថាបនាអោយល្អប្រសើរជាច្រើនដង ត្រូវបានសាងសង់ឡើងប្រក់ដោយឥដ្ឋក្បឿងស្ថាបត្យកម្មបច្ចុប្បន្ននេះមានតាំងពីលើកស្ថាបនាអោយល្អប្រសើរដ៏ធំនៅចុងទសវត្សរ៍ ១៩១០។
បរិយាកាសនៅខាងក្នុងវត្ត ឃ្លាំង គឺជាស្នាដៃសិល្បៈធ្វើពីឈើត្រូវបានឆ្លាក់យ៉ាងល្អិតល្អន់ដោយសិប្បករ ខ្មែរ
វត្តដែលមានអាយុកាលចំនួន ៥០០ ឆ្នាំនេះមានបរិវេណធំទូលាយ ផ្ទៃដីសរុបចំនួន ៣.៨២៥ ម៉ែត្រការ៉េហើយបានបាំងម្លប់ត្រជាក់ដោយកល្បព្រឹក្សជាជួរៗ ក្នុងនោះច្រើនបំផុតគឺដើមត្នោត។
ភាគច្រើនបណ្តាសំណង់នៅក្នុងបរិវេណវត្តកសាងតាមបែបផ្ទះឈើខ្ពស់ផុតពីដីប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ ខ្មែរ ណាមបូ កាលពីជំនាន់ដើមហើយត្រូវបានឆ្លាក់ តុបតែងលម្អពណ៌សម្បុរស្រស់ឆើតឆាយដោយមានក្បូរក្បាច់រចនាល្អចំណាប់ ហ្មត់ចត់ផ្ចិតផ្ចង់។
ជាទូទៅស្ថាបត្យកម្មរបស់វត្តរួមមាន៖ ព្រះវិហារ សាលាឆាន់ កុដិព្រះចៅអធិការ សមណកុដិ ព្រះចេតិយផ្ទុកអដ្ឋិធាតុអ្នកស្លាប់ ឈាបនដ្ឋាន បន្ទុប់ទទួលភ្ញៀវ សាលប្រជុំ សាលាមធ្យមសិក្សា បាលី ណាមបូ ។ល។ ក្នុងនោះលេចធ្លោជាងគេបំផុតគឺព្រះ វិហារស្ថិតនៅឯកោតែឯងនៅខាងឆ្វេងផ្លូវចូលវត្ត។
ព្រះវិហារវត្ត ឃ្លាំង ជាកន្លែងប្រមូលផ្ដុំស្នាដៃសិល្បៈដ៏មានតម្លៃជាច្រើន។ ទ្វារបង្អួច ទ្វារធំទាំងអស់សុទ្ធតែត្រូវបានធ្វើពីឈើ ឆ្លាក់យ៉ាងល្អិតល្អន់តាំងពីតួអង្គទេពអប្សររួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយប្រភេទរេខាគណិត ផ្កា ស្លឹក ។ល។ ដោយមានការរៀប ចំប្លង់យ៉ាងសមរម្យ គំនូសរចនាទន់ភ្លន់ល្វាសល្វន់។ ព័ទ្ធជុំវិញទាំងខាងក្នុងនិងខាងក្រៅព្រះវិហារគឺសសរទាំងឡាយធ្វើអំពីឈើដ៏មានតម្លៃ ធំសម្បើមនិងត្រូវបានលាបពណ៌ក្រំមាស។
នៅឱកាសទិវាបុណ្យធំៗ វត្ត ឃ្លាំង ជាធម្មតាទទួលភ្ញៀវទេសចរមកពីគ្រប់ទិសទី បងប្អូនជនជាតិ ខ្មែរ ជាច្រើនមកគោរពបូជា
នៅផ្នែកខាងលើនៃសសរនីមួយៗ សុទ្ធតែមានរូបគ្រុឌហាក់ដូចជាកំពុងចំកាងដៃ ទ្រដំបូលព្រះវិហារ។ រីឯកាំជណ្តើរទាំងឡាយនាំឡើងព្រះវិហារវិញក៏ត្រូវបានតុបតែងលម្អដោយរូបសំណាករាហូនិងរូបសំណាកយក្ស។
ដំបូលវត្តសង់តាមបីផ្នត់ ផ្នត់កណ្តាលធំជាងផ្នត់បន្ទាប់បន្សំពីរ។ ចុងមេដំបូលក៏មានរូបសំណាកនាគព័ន្ធព័ន្ធ ក្បាលដកពពារ កន្ទុយកោងដ៏ល្អឯក។ នៅខាងក្នុងព្រះវិហារតម្កល់ព្រះពុទ្ធបដិមាតាមជំនឿរបស់ជនជាតិ ខ្មែរ។
មាមីងបងប្អូនពុទ្ធបរិស័ទ ខ្មែរ ប្រគេនចង្ហាន់ព្រះសង្ឃឆាន់ក្នុងក្របខណ្ឌនៃពិធីបុណ្យ ចូលឆ្នាំថ្មី របស់ជនជាតិ ខ្មែរ នៅវត្ត ឃ្លាំង
ជាពិសេសមានព្រះពុទ្ធបដិមាកម្ពស់ចំនួន ៦,៨ ម៉ែត្រ តួបដិមាមានកម្ពស់ចំនួន ២,៧ ម៉ែត្រហើយត្រូវបានកសាងនៅឆ្នាំ ១៩១៦។ ពុទ្ធបដិមាដ៏មានតេជានុភាពស្រគត់ស្រគំតម្កល់លើបល្ល័ង្កផ្កាឈូកបញ្ចេញរស្មីដោយអគ្គិសនី។
ក្រៅពីនេះ ព្រះវិហារក៏ត្រូវបានតុបតែងលម្អដោយរូបភាពអំពីខ្សែជីវិតរបស់ព្រះពុទ្ធទៀតផង។ ដោយមានតម្លៃដ៏ធំធេងអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រនិងស្ថាបត្យកម្ម វត្ត ឃ្លាំង ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាកេរដំណែលប្រវត្តិសាស្ត្រ - វប្បធម៌លំដាប់ថ្នាក់ជាតិរបស់ វៀតណាម។
ព្រះសង្ឃ ខ្មែរ នៅក្នុងបរិវេណវត្ត ឃ្លាំង
នេះគឺជាគោលដៅទស្សនាដ៏ទាក់ទាញមិនត្រឹមតែរបស់ខេត្ត សុកត្រាំង ប៉ុណ្ណោះទេថែមទាំងតំបន់ ណាមបូ ទាំងមូលទៀតផង។ ក្រៅពីបម្រើតម្រូវការជំនឿ វត្ត ឃ្លាំង ក៏ជាកន្លែងប្រជុំជីវភាពប្រពៃណីរបស់បងប្អូនជនជាតិ ខ្មែរ ឆ្លងតាមរយៈបណ្តាពិធីបុណ្យប្រចាំឆ្នាំនិងសកម្មភាពវប្បធម៌ផ្សេងៗ ទៀត៕
អត្ថបទ៖ ធូហឿង រូបថត៖ អានហៀវ
ប្រែសម្រួលនិងបញ្ចូលទិន្នន័យដោយ៖ យ័ញលើយ
