* ការបង្ហាត់បង្រៀននិងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌
ការអុជភ្លើងប្រពៃណីមិនត្រឹមតែជាការអភិរក្សតម្លៃដែលមានស្រាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាដំណើរការដាស់អត្តសញ្ញាណនៅក្នុងដួងព្រលឹងក្មេងៗ ជំនាន់ក្រោយ ជួយពួកគាត់ឱ្យដឹងពីតម្លៃនិងមោទកភាពដអំពីឫសគល់របស់ខ្លួន។ នេះជាកម្មវិធីគោចរមួយប្រើកម្លាំងនិងពេលវេលាដ៏ច្រើន ទាមទារការរួមដៃគ្នានៃសហគមន៍ទាំងមូល អាជ្ញាធរនិងស្មារតីបុរេសកម្មរបស់កូនចៅ ស្ទៀង។
អ្នកស្រី ដៀវ ធីសៀ បានយល់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅថាការថែរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិគឺជាប្រការចាំបាច់និងសំខាន់ចំពោះសហគមន៍។ អ្នកស្រីកំពុងថែរក្សានិងលើកស្ទួយមុខរបរប្រពៃណីសំខាន់ពីរល្អរបស់ជនជាតិ ស្ទៀង គឺបិតស្រាអេកនិងត្បាញសំពត់សង្កិម។ អ្នកស្រី សៀ ឱ្យដឹងថា ក្នុងអំឡុងឆ្នាំថ្មីៗ នេះ ក្មេងៗ ជំនាន់ក្រោយមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ដល់ការរក្សាមុខរបរប្រពៃណី។ ដោយមានទឹកចិត្តនិងទំនួលខុសត្រូវរបស់កូនចៅជនជាតិស្ទៀង ម្នាក់ អ្នកស្រីតែងតែឃោសនា ចលនាបងប្អូនជនជាតិយ៉ាងសកម្មនៅភូមិ បំប ថែរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់សហគមន៍។
“បច្ចុប្បន្ននេះ ការផ្សារភ្ជាប់នៃសហគមន៍ជនជាតិ ស្ទៀង និងមណ្ឌលអភិរក្សវប្បធម៌ជនជាតិ ស្ទៀង ភូមិ បំប គឺជារឿងមួយគួរឱ្យរីករាយត្រេកអរនិងរំភើបចិត្ត។ ពីមណ្ឌលអភិរក្សនេះ បងប្អូនជនជាតិ ស្ទៀង មានឱកាសសាយភាយ ផ្សព្វផ្សាយនិងឧទ្ទេសនាមផលិតផលវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិខ្លួន។ នេះជាឱកាសដើម្បីជនជាតិ ស្ទៀង ផ្សព្វផ្សាយផលិតផលនិងឧទ្ទេសនាមដល់សហគមន៍ ក្មេងៗ ជំនាន់ក្រោយក៏ដូចជាភ្ញៀវទេសចរអំពីតម្លៃវប្បធម៌របស់របស់ជនជាតិខ្លួន” អ្នកស្រី សៀ ចែករំលែកបន្ថែម។
ក៏ជាកូនចៅរបស់ជនជាតិ ស្ទៀង នៅភូមិ បំប (ឃុំ បំប) បងប្រុស ដៀវញ៉ាប បានឱ្យដឹងថា វត្ថុតាងត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញក្នុងមណ្ឌលអភិរក្សវប្បធម៌ជនជាតិ ស្ទៀង ភូមិ បំប សុទ្ធតែជាវត្ថុតាងតាំងពីបុរាណកាលមក។ វត្ថុតាងទាំងនេះត្រូវបានគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងមណ្ឌលអភិរក្សថែរក្សានិងដាក់តាំងបង្ហាញដើម្បីឧទ្ទេសនាមជូនភ្ញៀវទេសចរអញ្ជើញមកទស្សនា រួមទាំងរបស់របរប្រើប្រាស់ដ៏ជិតស្និទ្ធដូចជា៖ កាផា ឪទឹន ពាង រនាតថ្មនិងរបស់របរប្រើប្រាស់ជាច្រើនផ្សេងទៀត។
នាពេលកន្លងទៅ នៅភូមិ បំប គ្រួសារមួយចំនួននៅជុំវិញមណ្ឌលអភិរក្សនៅរក្សាទុកវត្ថុតាងប្រពៃណី។ ប្រការនោះឱ្យឃើញថា មិនត្រឹមតែនៅក្នុងមណ្ឌលអភិរក្សប៉ុណ្ណោះទេ បងប្អូនជនជាតិនៅតែកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងថែរក្សានិងលើកស្ទួយលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រពៃណីទាំងឡាយរបស់ជនជាតិ ស្ទៀង ទៀតផង។
* ផ្សារភ្ជាប់ទេសចរណ៍ជាមួយអភិរក្សវប្បធម៌
បរិយាកាសដាក់តាំងបង្ហាញវប្បធម៌ ស្ទៀង ស្ថិតក្នុងមណ្ឌលអភិរក្សវប្បធម៌ជនជាតិ ស្ទៀង ភូមិ បំប ដោយមានកម្រងសមុច្ច័យជាង ១០០ វត្ថុតាងនិងរូបភាពជាច្រើនផ្សេងទៀត។ ទាំងអស់សុទ្ធតែជារបស់របរប្រើប្រាស់ក្នុងជីភាពប្រចាំថ្ងៃ ត្រូវបានបងប្អូនជនជាតិ ស្ទៀង អនុវត្តចំណេះដឹងប្រជាប្រិយយ៉ាងបត់បែន ច្នៃប្រតិដ្ឋចេញ ផ្ទុកនូវតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ពោរពេញដោយលក្ខណៈប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ។
អ្នកស្រី ហ្វាយ ធីធូហឿង បុគ្គលិកមណ្ឌលអភិរក្សវប្បធម៌ជនជាតិ ស្ទៀង ភូមិ បំប ចែករំលែកថា អញ្ជើញមកកាន់ភូមិ បំប អ្នករាល់គ្នានឹងបានឆ្លងកាត់បទពិសោធនិងទស្សនាវត្ថុតាងក៏ដូចជាស្វែងយល់អំពីជីវភាពវប្បធម៌របស់បងប្អូនជនជាតិ ស្ទៀង។ នៅទីនេះមានគោលដៅទស្សនាសំខាន់ៗ ពីរ។ នៅក្នុងបន្ទប់ដាក់តាំងបង្ហាញ ភ្ញៀវទេសចរនឹងស្តាប់ផ្នែកសម្តែងអត្ថាធិប្បាយឧទ្ទេសនាមលម្អិតអំពីវត្ថុតាង រីករាយនឹងទស្សនីយភាពប្រគំរនាតថ្មនិងសំឡេងអង្រែនៅភូមិ បំប នៅក្នុងបរិយាកាសកណ្តាលវាល។ គោលដៅបន្តទៀតគឺតំបន់ទីធ្លាពិធីបុណ្យ។ អ្នករាល់គ្នាអាចទស្សនាឈុតគងឃ្មោះដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស វៀតណាម ឈុតរនាតថ្មទម្ងន់ ២០ តោនបានបំបែកឯតទគ្គកម្ម វៀតណាម រួមជាមួយនឹងផ្ទះវែងប្រពៃណីចំនួនពីរខ្នងរបស់ជនជាតិ ស្ទៀង។
ក្រៅពីនេះ គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងមណ្ឌលអភិរក្សថែមទាំងបង្ហាញឡើងវិញនូវទស្សនីយភាពបុកអង្ករចិញ្ចឹមកងទ័ពរបស់បងប្អូនជនជាតិ ស្ទៀង - រូបភាពផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងបទចម្រៀងល្បីឈ្មោះ “សំឡេងអង្រែនៅភូមិបំប”។ ភ្ញៀវទេសចរបានទស្សនាផ្ទះវែងប្រពៃណីទាំងឡាយ មើលរូបភាពទាំងឡាយផ្សារភ្ជាប់នឹងកិច្ចការតស៊ូប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងចក្រពត្តិ អាម៉េរិក អាណានិគមនិយម បារាំង។ កន្លែងនេះរក្សាទុកវត្ថុតាង រូបភាពកាលពីមុននិងរួមទាំងវត្ថុតាងដែលត្រូវបានអភិរក្ស ស្ដារឡើងវិញក្រោយនេះ។ ភ្ញៀវទេសចរនឹងមានចំណាប់អារម្មណ៍ដ៏ប្លែកអំពីជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃក៏ដូចជាភូមិសិប្បកម្មប្រពៃណីនៅទីនេះដូចជា៖ ត្បាញបន្ទោះ បិតស្រាអេក ត្បាញសំពត់សង្កិម មុខរបរដំដែកជាដើម។ វត្ថុតាងត្រូវបានដាក់តាំងក្នុងផ្ទះរបស់ជនជាតិ ស្ទៀង រួមមានរបស់របរដ៏ជិតស្និទ្ធដូចជា កាផា ក្រឡ ឪទឹន ពាង។ល។
យោងតាមលោក ផាម អាញ់ទន់ នាយកគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងមណ្ឌលអភិរក្សវប្បធម៌ជនជាតិ ស្ទៀង ភូមិ បំប ដើម្បីអភិរក្សនិងថែរក្សាប្រពៃណីវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាលទាំងឡាយរបស់បងប្អូនជនជាតិ ស្ទៀង គណៈកម្មាធិការប្រជាជនខេត្ត ប៊ិញភឿក (ចាស់) បានសាងសង់មណ្ឌលអភិរក្សនេះនៅឆ្នាំ ២០១២។ នៅទីនេះ មិនត្រឹមតែអភិរក្សលក្ខណៈវប្បធម៌ដាច់ដោយឡែកនៃភូមិ បំប ប៉ុននោះទេថែមទាំងរបស់ជនជាតិ ស្ទៀង និយាយរួមទៀតផង។
“យើងខ្ញុំផ្តោតលើការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដែលជនជាតិ ស្ទៀង កំពុងមានថែរក្សាដូចជាមុខរបរតម្បាញសំពត់សង្កិម មុខរបរបិតស្រាអេកនិងមុខរបរត្បាញកាផា។ ទាំងនេះគឺជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់ជាតិ។ ក្រៅពីនេះ គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងថែមទាំងថែរក្សានិងលើកស្ទួយ លក្ខណៈវប្បធម៌ពិសេសវិសាលផ្សេងទៀតដូចជាសិល្បៈសម្តែងគងឃ្មោះ សិល្បៈរាំរបាំប្រជាប្រិយនិងលំនាំចម្រៀងប្រជាប្រិយបុរាណកំពុងមានហានិភ័យត្រូវសាបរលាបរបស់ជនជាតិ ស្ទៀង។ ទទ្ទឹមនឹងនោះ យើងខ្ញុំក៏មានផ្ទះវែងប្រពៃណីរួមជាមួយនឹងផលិតផលវប្បធម៌ដែលបង្កើតឡើងដោយជនជាតិ ស្ទៀង ផ្ទាល់” ។
អំឡុងឆ្នាំកន្លងទៅ មណ្ឌលនអភិរក្សបានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍និងការសម្តែងជាច្រើនដើម្បីសិប្បករសិប្បការិនីជនជាតិ ស្ទៀង មានកន្លែងសម្តែងសិល្បៈ ជួយប្រជាជន យុវវ័យចងចាំ អភិរក្សនិងផ្សព្វផ្សាយលក្ខណៈវប្បធម៌វិសេសវិសាលដល់ភ្ញៀវទេសចរ។ ក្រៅពីនេះ មណ្ឌលអភិរក្សក៏បើកថ្នាក់បង្ហាត់បង្រៀនដើម្បីថែរក្សាប្រពៃណីវប្បធម៌និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌សម្រាប់ក្មេងៗ ជំនាន់ក្រោយទៀតផង។
កន្លងទៅថ្មីៗ នេះ គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងមណ្ឌលអភិរក្សវប្បធម៌ជនជាតិ ស្ទៀង ភូមិ បំប បានធ្វើការជាមួយសមាគមសហព័ន្ធទេសចរណ៍ខេត្ត ដុងណាយ ដើម្បីសហការកសាងបណ្តាធួរដំណើរទេសចរណ៍ ក្នុងនោះមានធួរដំណើរទេសចរណ៍ទាំងឡាយភ្ជាប់រវាងបណ្តាគោលដៅទេសចរណ៍ក្នុងខេត្ត រួមមានទាំងមណ្ឌលអភិរក្សវប្បធម៌ជនជាតិ ស្ទៀង ភូមិ បំប។ សមាគមសហព័ន្ធទេសចរណ៍សំណូមពរក្នុងធួរដំណើរទេសចរណ៍ទាំងនេះត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាល ដាច់ដោយឡែករបស់ជនជាតិ ស្ទៀង។ នេះជាការតម្រង់ទិសដៅមួយដែលអភិរក្សផង ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍របស់មូលដ្ឋានផង។
លោក ផាម អាញទន់ ផ្តល់ព័ត៌មានបន្ថែមថា មណ្ឌលអភិរក្សនៅជួបការលំបាកលំបិនខ្លះៗ ដោយសារលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាលមួយចំនួនកំពុងមានហានិភ័យសាបរលាបដូចជាលំនាំចម្រៀងប្រជាប្រិយ ពិសេសគឺចម្រៀង ទើមពើត។ ទាំងនេះជាលំនាំចម្រៀងបុរាណដែលមានតែមនុស្សវ័យចំណាស់ប៉ុននោះទើបចេះនិងក្តោបក្តាប់រក្សាទុក។ ការបង្ហាត់បង្រៀនមកឱ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយជួបការលំបាកលំបិនខ្លះៗ។
សកម្មភាពអភិរក្ស ថែរក្សាគងឃ្មោះ រនាតថ្ម ត្បាញសំពត់សង្កិម បិតស្រាអេក ។ល។ ក៏ដូចជាលំនាំចម្រៀងប្រជាប្រិយបុរាណបង្ហាញពីទឹកចិត្តរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននិងប្រជាជន។ ការគួបផ្សំការអភិរក្សជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ក៏បើកចេញទិសដៅពោរពេញដោយសក្ដានុពល ជួយវប្បធម៌ជនជាតិ ស្ទៀង កាន់តែខិតមកជិតសាធារណជនថែមទៀត។ ដើម្បីអណ្ដាតភ្លើងអត្តសញ្ញាណ ស្ទៀង “ឆេះបំភ្លឺ” ឥតឈប់ឈរ ផ្នែកសមត្ថកិច្ចខេត្ត ដុងណាយ ត្រូវមានដំណោះស្រាយទាំងឡាយដ៏ច្នៃប្រតិដ្ឋនិងស៊ីចង្វាក់នឹងគ្នាទាំងស្រុងបន្ថែមទៀត។ ស្របពេលនោះដែរ ត្រូវការរួមដៃពីសហគមន៍ អាជ្ញាធរនិងពិសេសគឺការដាស់ក្តីស្រលាញ់ចូលចិត្ត មោទកភាពអំពីប្រភពដើមក្នុងក្មេងៗ ជំនាន់ក្រោយជនជាតិ ស្ទៀង តែម្តង ជួយឱ្យពួកគាត់ទទួលយកនិងលើកស្ទួយតម្លៃវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាលរបស់ជនជាតិខ្លួន៕
អត្ថបទនិងរូបថត៖ កហ្គឿយហ៍
ប្រែសម្រួលនិងបញ្ចូលទិន្នន័យ៖ យ័ញលើយ
