ប្រសិនបើផ្លូវល្បឿនលឿន កំពង់ផែសមុទ្រ ឬអាកាសយានដ្ឋានត្រូវបានចាត់ទុកថាជា "ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរឹង" ជំរុញចរាចរទំនិញ នោះទិន្នន័យកំពុងក្លាយជា "ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទន់" នៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលកាន់តែខ្លាំងឡើង។
ក្នុងចំណោមទិន្នន័យជាមូលដ្ឋានជាច្រើនប្រភេទ ទិន្នន័យដីធ្លីត្រូវបានចាត់ទុកថាជាធនធានសំខាន់បំផុតមួយ ពីព្រោះត្រូវបានភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ទៅនឹងការធ្វើផែនការ ការវិនិយោគ ឥណទាន អចលនទ្រព្យ និងការគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិជាតិ។ រដ្ឋាភិបាលមានគោលបំណងបញ្ចប់មូលដ្ឋានទិន្នន័យដីធ្លីជាតិនៅឆ្នាំ ២០២៦ មិនត្រឹមតែដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មការគ្រប់គ្រងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងដើម្បីដាក់គ្រឹះសម្រាប់គំរូកំណើន ជំរុញដោយទិន្នន័យថ្មីផងដែរ។
បញ្ហាប្រឈមនៃទិន្នន័យ
ដីធ្លីតែងតែជាវិស័យមួយដែលបង្កើតនីតិវិធីរដ្ឋបាល ជម្លោះ និងពាក្យបណ្តឹងមួយចំនួនធំ។ ហេតុផលមួយក្នុងចំណោមហេតុផលទាំងនោះ យោងតាមអ្នកជំនាញ គឺថាប្រព័ន្ធព័ត៌មានដីធ្លីមានភាពបែកបាក់ ខ្វះការធ្វើសមកាលកម្ម និងមិនមានការតភ្ជាប់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពរវាងភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រង។
សាស្ត្រាចារ្យរង លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដាំង ហ៊ុងវ៉ូ បានបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតថា តម្លាភាពនៃព័ត៌មានគឺជាតម្រូវការជាមុនសម្រាប់ការកសាងទីផ្សារដីធ្លីទំនើប។ នៅពេលដែលព័ត៌មានអំពីសិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីធ្លី ការធ្វើផែនការ តម្លៃដីធ្លី ឬស្ថានភាពស្របច្បាប់នៃអចលនទ្រព្យមិនមានជាសាធារណៈ និងមិនមានស្តង់ដារ ថ្លៃដើមប្រតិបត្តិការកើនឡើង ហើយហានិភ័យទីផ្សារក៏កើនឡើងផងដែរ។ ចំណុចខ្វះខាតទាំងនេះគឺជាក់ស្តែងណាស់នៅក្នុងការពិត។
"ចំណាយពេលខ្ញុំជិតមួយខែដើម្បីបញ្ចប់នីតិវិធីសម្រាប់ការផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានដីធ្លីសម្រាប់ប្រាក់កម្ចីធនាគារ ពីព្រោះខ្ញុំត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់កន្លែងជាច្រើនដើម្បីពិនិត្យឯកសារ" លោក ត្រឹន វ៉ាន់មិញ ជាអ្នកស្រុក បាក់និញ អោយដឹងថា។
ទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកស្រី ផាម ធីឡានហឿង ម្ចាស់អាជីវកម្មខ្នាតតូចមួយនៅទីក្រុងហូជីមិញ បានឆ្លុះបញ្ចាំងថា ការស្វែងរកព័ត៌មានផែនការនៅតែត្រូវការពេលវេលាច្រើន។ ប្រសិនបើទិន្នន័យអាចរកបានជាសាធារណៈ និងស្របគ្នានៅលើវេទិកាឌីជីថល អាជីវកម្មនឹងមានភាពសកម្មជាងមុននៅពេលធ្វើការសម្រេចចិត្តវិនិយោគ។
រឿងរ៉ាវបែបនេះបង្ហាញពីគម្លាតរវាងសក្តានុពលនៃទិន្នន័យ និងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៃការកេងប្រវ័ញ្ចរបស់វា។
យោងតាមក្រសួងកសិកម្ម និងបរិស្ថាន ប្រទេសវៀតណាមបច្ចុប្បន្នមានដីឡូត៍ប្រហែល ១០៦ លានឡូត៍។ នេះគឺជាទិន្នន័យមួយចំនួនធំដែលទាក់ទងនឹងភាពជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ សិទ្ធិប្រើប្រាស់ ទ្រព្យសម្បត្តិដែលភ្ជាប់ទៅនឹងដីធ្លី ការធ្វើផែនការ តម្លៃដីធ្លី និងព័ត៌មានសេដ្ឋកិច្ចសង្គមជាច្រើនទៀត។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ទិន្នន័យនេះត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងទម្រង់ផ្សេងៗគ្នា និងនៅកម្រិតគ្រប់គ្រងផ្សេងៗគ្នា។ នៅដើមឆ្នាំ ២០២៦ យុទ្ធនាការទូទាំងប្រទេសដើម្បីបង្កើន និងសម្អាតទិន្នន័យដីធ្លីបានពិនិត្យឡើងវិញនូវដីឡូត៍ជិត ៦២ លានឡូត៍។
ក្នុងចំណោមទាំងនេះ ក្បាលដីជាង ២៤ លានក្បាលដីបានបំពេញតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៃ "ភាពត្រឹមត្រូវ - ពេញលេញ - ស្អាត - ឋិតថេរ - ស្របគ្នា - ចែករំលែក"។ តួលេខនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីជំហានដ៏សំខាន់មួយឆ្ពោះទៅមុខក្នុងការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលនៃវិស័យដីធ្លី ប៉ុន្តែក៏បង្ហាញពីការងារដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដែលនៅសេសសល់។
នោះហើយជាមូលហេតុដែលរដ្ឋាភិបាលបានចេញសេចក្តីណែនាំម្តងហើយម្តងទៀតដើម្បីពន្លឿនវឌ្ឍនភាពនៃការកសាងមូលដ្ឋានទិន្នន័យដីធ្លីជាតិ។ នៅក្នុងសេចក្តីណែនាំលេខ 05/CT-TTg ស្តីពីការផ្តោតជាបន្ទាន់លើធនធានដើម្បីពន្លឿនវឌ្ឍនភាពនៃការវាស់វែងសុរិយោដី និងការធ្វើផែនទី ការចុះបញ្ជីដីធ្លី ការរក្សាកំណត់ត្រាសុរិយោដី និងការកសាងមូលដ្ឋានទិន្នន័យដីធ្លីជាតិ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានស្នើសុំឱ្យក្រសួង វិស័យ និងមូលដ្ឋាននានាផ្តោតធនធានដើម្បីបញ្ចប់ប្រព័ន្ធមូលដ្ឋានទិន្នន័យដីធ្លីនៅឆ្នាំ ២០២៦ ដោយចាត់ទុកថានេះជាភារកិច្ចសំខាន់នៃកម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលជាតិ។
គោលដៅមិនត្រឹមតែធ្វើឌីជីថលនូវកំណត់ត្រាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងកសាងប្រព័ន្ធទិន្នន័យកណ្តាល និងបង្រួបបង្រួមដែលមានសមត្ថភាពភ្ជាប់ជាមួយមូលដ្ឋានទិន្នន័យលើចំនួនប្រជាជន ពន្ធ អាជីវកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រព័ន្ធឯកទេសផ្សេងទៀត។
"ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទន់" សម្រាប់កំណើន
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត កាន់ វ៉ាន់លុក សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាយោបល់គោលនយោបាយហិរញ្ញវត្ថុ និងរូបិយវត្ថុជាតិ ធ្លាប់បានថ្លែងថា ទិន្នន័យកំពុងក្លាយជាធនធានយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។ ការកសាងមូលដ្ឋានទិន្នន័យជាតិ រួមទាំងទិន្នន័យដីធ្លី នឹងជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមប្រតិបត្តិការ បង្កើនតម្លាភាពទីផ្សារ និងបង្កើតឱកាសកំណើនថ្មីសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច។
ពីទស្សនៈនៃទីផ្សារអចលនទ្រព្យ ទិន្នន័យពេញលេញ និងអាចទុកចិត្តបានអាចកាត់បន្ថយការរំពឹងទុកដោយផ្អែកលើពាក្យចចាមអារ៉ាមយ៉ាងច្រើន។ ការកើនឡើងនៃតម្លៃដីធ្លីដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ជាច្រើនក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះបង្ហាញថា កង្វះតម្លាភាពតែងតែជំរុញឱ្យមានផ្នត់គំនិតហ្វូងសត្វ និងសកម្មភាពស្មាន។
យោងតាមលោក ង្វៀន វ៉ាន់ ឌិញ ប្រធានសមាគមឈ្មួញកណ្តាលអចលនទ្រព្យវៀតណាម ទីផ្សារប្រកបដោយចីរភាពត្រូវតែផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃព័ត៌មានដែលមានតម្លាភាព។ នៅពេលដែលមនុស្សអាចចូលមើលទិន្នន័យផែនការ ច្បាប់ និងតម្លៃបានយ៉ាងងាយស្រួល ការសម្រេចចិត្តវិនិយោគនឹងកាន់តែសមហេតុផល ដោយហេតុនេះកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលមិនប្រក្រតី។ អត្ថប្រយោជន៍លាតសន្ធឹងហួសពីការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋ។
ការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំបំផុតមួយដែលនាំមកដោយមូលដ្ឋានទិន្នន័យដីធ្លីគឺសមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យឡើងវិញ។ ពីមុន មនុស្សច្រើនតែត្រូវដាក់ស្នើឯកសារឡើងវិញដែលទីភ្នាក់ងាររដ្ឋមានរួចហើយ។
នៅពេលដែលទិន្នន័យដីធ្លីត្រូវបានភ្ជាប់ទៅមូលដ្ឋានទិន្នន័យប្រជាជន និងប្រព័ន្ធផ្សេងទៀត នីតិវិធីជាច្រើនអាចត្រូវបានអនុវត្តតាមអ៊ីនធឺណិតដោយមិនចាំបាច់មានឯកសារក្រដាសបន្ថែម។
នេះក៏ជាគោលដៅដែលក្រសួងកសិកម្ម និងបរិស្ថានកំពុងលើកកម្ពស់តាមរយៈការភ្ជាប់ និងចែករំលែកទិន្នន័យវិញ្ញាបនបត្រសិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីធ្លីជាមួយប្រព័ន្ធដំណើរការនីតិវិធីរដ្ឋបាល។
អត្ថប្រយោជន៍ស្រដៀងគ្នានេះក៏លេចឡើងនៅក្នុងវិស័យឥណទានផងដែរ។ ធនាគារអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ទ្រព្យបញ្ចាំបានលឿនជាងមុន។ អាជីវកម្មអចលនទ្រព្យអាចកាត់បន្ថយពេលវេលាដែលត្រូវការដើម្បីបំពេញឯកសារគម្រោង។ អាជ្ញាធរពន្ធដារមានឧបករណ៍កាន់តែច្រើនដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការទាក់ទងនឹងដីធ្លី។ រដ្ឋាភិបាលមូលដ្ឋានមានមូលដ្ឋានទិន្នន័យកាន់តែត្រឹមត្រូវសម្រាប់ការរៀបចំផែនការទីក្រុង និងការគ្រប់គ្រងការអភិវឌ្ឍន៍…
ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រព័ន្ធទិន្នន័យដីធ្លីពេញលេញមិនត្រឹមតែបម្រើដល់វិស័យធនធានធម្មជាតិ និងបរិស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏មានឥទ្ធិពលលើវិស័យជាច្រើននៃសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។
ពីមុន កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសវៀតណាមភាគច្រើនផ្អែកលើការពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន ការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្ម និងការទាក់ទាញការវិនិយោគ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងដំណាក់កាលផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល តម្រូវការថ្មីគឺត្រូវកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអរូបីដែលអាចបង្កើតតម្លៃមិនតិចជាងរចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្តនោះទេ។ ទិន្នន័យដីធ្លីគឺជាទិន្នន័យមួយក្នុងចំណោមទិន្នន័យទាំងនោះ។
ដីឡូត៍ដីធ្លីនីមួយៗដែលត្រូវបានឌីជីថល ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពក្នុងពេលវេលាជាក់ស្តែងនឹងក្លាយជា "តំណភ្ជាប់" នៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទិន្នន័យជាតិ។ នៅពេលដែលដីឡូត៍ដីធ្លីជាង 100 លានត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងមូលដ្ឋានទិន្នន័យនៃចំនួនប្រជាជន អាជីវកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ និងផែនការ សេដ្ឋកិច្ចនឹងមានវេទិកាសំខាន់មួយទៀតសម្រាប់ប្រតិបត្តិការកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
នៅទីបំផុត គោលដៅនៃការកសាងមូលដ្ឋានទិន្នន័យដីធ្លីមិនមែនគ្រាន់តែជំនួសកំណត់ត្រាក្រដាសជាមួយនឹងឯកសារអេឡិចត្រូនិកនោះទេ។ តម្លៃដ៏អស្ចារ្យបំផុតស្ថិតនៅក្នុងសមត្ថភាពរបស់វាក្នុងការបង្កើតលំហូរព័ត៌មានដ៏រលូន មានតម្លាភាព និងអាចកេងចំណេញបានសម្រាប់ការសម្រេចចិត្តអភិវឌ្ឍន៍ទាំងអស់។
ខណៈពេលដែលប្រទេសវៀតណាមកំពុងស្វែងរកកត្តាជំរុញកំណើនថ្មី ទិន្នន័យដីធ្លីលែងគ្រាន់តែជាឧបករណ៍គ្រប់គ្រងទៀតហើយ ប៉ុន្តែកំពុងក្លាយជាប្រភេទនៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលបន្តិចម្តងៗ។
អត្ថបទ៖ ធូហាំង
ប្រែសម្រួល៖ សឺនហេង