ច្បាប់ស្តីពីជំនឿ សាសនាឆ្នាំ ២០១៦ បានបង្កើតគឺជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយបង្ហាញជាក់ស្តែងនូវសិទ្ធិសេរីភាពជំនឿ សាសនារបស់ប្រជាជនដូចបានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ២០១៣។ បន្ទាប់ពីអស់រយៈពេល ១០ ឆ្នាំដាក់ដំណើរការ នៅក្នុងអអ្គប្រជុំលើកទីមួយ រដ្ឋសភានីតិកាលទី ១៦ បានធ្វើវិសោធនកម្ម បំពេញបន្ថែមបទបញ្ញត្តិសំខាន់ៗជាច្រើន ស្របនិន្នាការអភិវឌ្ឍន៍ ក្នុងនោះមានមាត្រា ៨ ស្តីអំពីសកម្មភាពជំនឿ សាសនាក្នុងលំហអ៊ីនធឺណិត។
តំណាងរដ្ឋសភាខេត្ត ដុងថាប លោក ផាម វ៉ាន់ហ្វា មានប្រសាសន៍ថា សកម្មភាពសាសនានៅលើបណ្តាញថ្មីៗនេះ មានករណីជាច្រើនបានកេងប្រវ័ញ្ចសាសនា ដើម្បីបំផ្លើសមាគ៌ា គោលការណ៍ណែនាំរបស់បក្ស គោលនយោបាយ ច្បាប់របស់រដ្ឋ ហើយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI ដើម្បីបង្កើតរូបភាព អក្សរ សំឡេងដើម្បីបង្ខូចអង្គការ បុគ្គលសាសនា ហើយមានករណីខ្លះជាអង្គការ បុគ្គលបានបំពានលើការហាមប្រាមនៅក្នុងធម្មនុញ្ញសាសនាទៀតផង។
ដូច្នេះហើយ តំណាងរដ្ឋសភាខេត្ត ដុងថាប លោក ផាម វ៉ាន់ហ្វា ស្នើថា គួរតែមានបទបញ្ញាត្តិ ការហាមប្រាម និងការធ្វើសកម្មភាពច្បាស់លាស់ក្នុងលំហអ៊ិនធើណិតត្រូវតែចុះឈ្មោះ អង្គការ បុគ្គលណាបានអនុញ្ញាតឱ្យដំណើរការ ត្រូវហាមប្រាម និងចាត់ការករណីមិនចុះឈ្មោះដើម្បីការពារមាគ៌ា គោលការណ៍ណែនាំរបស់បក្ស គោលនយោបាយ ច្បាប់របស់រដ្ឋទាក់ទងនឹងជំនឿ សាសនា។
ចំណែកព្រះតេជគុណ ធិច ថាញ់ក្វៀត តំណាងរដ្ឋសភាខេត្ត ក្វាងនិញ មានសង្ឃដីកាថា អំពីសកម្មភាពជំនឿ សាសនានៅលើបណ្តាញក្នុងមាត្រា ៨ ព្រះតេជគុណយល់ស្របយ៉ាងខ្លាំងជាមួយនឹងសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ហើយជាលើកដំបូងបានបំពេញបន្ថែមបទបញ្ញត្តិលើបញ្ហានេះ បង្ហាញពីការឆ្លើយតបទាន់ពេលវេលានឹងការអភិវឌ្ឍសង្គមឌីជីថល។ ដោយសារ នេះគឺជានិន្នាការចាំបាច់ជៀសមិនរួច ខណៈពេលបច្ចេកវិទ្យាកំពុងតែផ្លាស់ប្តូររបៀបរបបប្រជុំជីវភាពសាសនា និងខិតចូលជិតនឹងជំនឿរបស់ប្រជាជន។
ក៏ប៉ុន្តែ ដើម្បីធានាលទ្ធភាពជោគជ័យ និងប្រសិទ្ធភាពជាក់ស្តែង ព្រះតេជគុណ ធិច ថាញ់ក្វៀត បានស្នើឱ្យបន្តបញ្ជាក់បន្ថែមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យសម្រាប់កំណត់សម្គាល់ការបំពាន និងដំណើរសហការរវាងកត្តាគន្លឹះពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសក្នុងការរកឃើញ ការទប់ស្កាត់ និងការចាត់ការរាល់ការបំពាននៅលើថ្នាលឌីជីថលដែលមានកត្តាឆ្លងដែន។
ស្របពេលនោះដើម្បីធានាបាននូវភាពចុះសម្រុងគ្នារវាងសិទ្ធិសេរីភាពជំនឿ សាសនា និងតម្រូវការក្នុងការរក្សាសន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។ ព្រះតេជគុណ ធិច ថាញ់ក្វៀត ស្នើឱ្យបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតអំពីព្រំដែន លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យកំណត់សម្គាល់ជាក់ស្តែងរវាងសិទ្ធិសេរីភាពជំនឿ ជាមួយនឹងនិងទង្វើកេងប្រវ័ញ្ចសាសនាដើម្បីបំផ្លើស ញុះញង់ ធ្វើឱ្យបែកបាក់ ដើម្បីធានាអនុវត្តដោយស៊ីចង្វាក់គ្នា និងជៀសវាងការយល់ខុសផ្សេងៗគ្នា។
យោងតាមចំពូកទី ២ មាត្រា ៨ មិនទាន់មានយន្តការជាក់លាក់មួយដើម្បីកំណត់ថាអ្វីជាការបំពាននៅលើបណ្តាញដែលត្រូវដកចេញ រារាំង។ តាមជាក់ស្តែងបានឱ្យឃើញថា ព្រំដែនរវាងសកម្មភាពជំនឿ សាសនាស្របច្បាប់ និងការកេងប្រវ័ញ្ចសាសនានៅលើអ៊ីនធឺណិតមិនមែនពេលណាក៏ងាយស្រួលបែងចែកនោះទេ ជាពិសេសខណៈពេលខ្លឹមសារខ្លះត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយជាច្រើនភាសា និងក្នុងទម្រង់រូបភាពផ្សេងៗគ្នា។
យោងតាមព្រះតេជគុណ ធិច ឌឹកថៀន តំណាងរដ្ឋសភាខេត្ត ដៀនបៀន មានសង្ឃដីកាថា ច្បាប់ស្តីអំពីជំនឿ សាសនាឆ្នាំ ២០១៦ ដែលរដ្ឋសភានីតិកាលទី ១៤ អនុមតិបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធានាសិទ្ធិសេរីភាពខាងជំនឿ សាសនាក្នុងសង្គម បង្កើតលក្ខខណ្ឌងាយស្រួលជាច្រើនសម្រាប់សមណសក្តិ ព្រះសង្ឃ និងសាសនិកក្នុងការអនុវត្តជំនឿ សាសនា និងបំពេញតម្រូវការអភិវឌ្ឍន៍របស់អង្គការសាសនា។
តាមតថភាពនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ការអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃបដិវត្តន៍វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា ជាពិសេសអ៊ីនធឺណិត បញ្ញាសិប្បនិមិត្ត AI បណ្តាញសង្គម និងបច្ចេកវិទ្យាទូរស័ព្ទបានបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងធំធេងក្នុងជីវភាពសង្គម ផ្លាស់ប្តូរការប្រព្រឹត្តសាសនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងរបៀបបង្ហាញជំនឿសាសនា។
ព្រះតេជគុណ ធិច ឌឹកថៀន វាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះស្ថាប័នរៀបចំសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីជំនឿ សាសនា ដែលត្រូវបានកែសម្រួលលើកនេះបានពង្រីកវិសាលភាពគាំពារសិទ្ធិសេរីភាពជំនឿ សាសនាតាមលំហអ៊ីនធឺណែតក្នុងចំពូកទី២ មាត្រា ៨ បង្កើតប្រព័ន្ធផ្លូវច្បាប់ មិនត្រឹមតែធានាសិទ្ធិសេរីភាពខាងជំនឿ សាសនាប៉ុននោះទេ ថែមទាំងធានារាល់សកម្មភាពជំនឿ សាសនាសុទ្ធសាធ អាចដំណើរការដោយរលូន ស្របតាមច្បាប់ បំពេញតម្រូវការភាពចម្រុះរបស់ប្រជាជនទៀតផង។
មិនត្រឹមតែប៉ុននោះ ច្បាប់ក៏បានចូលរួមចំណែកទប់ស្កាត់នូវសកម្មភាពទាញយកផលប្រយោជន៍ ខ្ចីឈ្មោះនិងសកម្មភាពជំនឿ សាសនា ដើម្បីបំពានច្បាប់ ផ្សព្វផ្សាយអបិយជំនឿ បំពានសិទ្ធិ ផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់អង្គការសាសនា អង្គការ បុគ្គល និងផលប្រយោជន៍របស់រដ្ឋ។
បទបញ្ញត្តិស្ថាប័នគ្រប់គ្រងរដ្ឋអំពីសាសនា ថ្នាលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថល សហគ្រាសទូរគមនាគមន៍ក្នុងការណែនាំ ឃ្លាំមើល ត្រួតពិនិត្យ តាមដាន ចាត់ការរាល់ការបំពានទៅលើសកម្មភាពជំនឿ សាសនានៅលើបណ្តាញ។ ព្រះតេជគុណ ធិច ឌឹកថៀន ស្នើឱ្យគណៈកម្មការរៀបចំសេចក្តីព្រាងស្រាវជ្រាវបន្ថែមបទបញ្ញត្តិច្បាប់ចំពោះការប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិមិត្ត មនុស្សយន្តចូលរួមទេសនា ផ្សព្វផ្សាយជំនឿ សាសនា។ ហើយស្នើគណៈកម្មាធិការរៀបចំសេចក្តីព្រាងបញ្ជាក់ច្បាស់ថែមទៀតអំពីកតក្តាគន្លឹះនិងការកំណត់សម្គាល់អត្តសញ្ញាណកត្តាគន្លឹះដែលធ្វើសកម្មភាពជំនឿ សាសនានៅលើបណ្តាញ និងការប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិមិត្ត AI ក្នុងសកម្មភាពជំនឿ សាសនា៕
អត្ថបទ៖ វៀតតូន
ប្រែសម្រួល៖ អៀងថាន់