យុវជនជំនាន់ក្រោយចេះអាន ចេះសរសេរភាសាកំណើត
អស់រយៈពេលជិត ១៥ កន្លង ជាទៀងទាតរៀងរាល់ឆ្នាំឱ្យតែឈានចូលឱកាសវិស្សមកាលម្តងៗ ថ្នាក់រៀនអក្សរ ខ្មែរ ឥតគិតថ្លៃនៅវត្ត ពោធិវង្ស (សង្កាត់ បៃហៀន ទីក្រុង ហូ ជីមិញ) ក៏អ៊ូអរដោយមានការរក្សាជាប្រចាំការរៀនអក្សរ ខ្មែរ សម្រាប់កុមារជាបងប្អូនជនជាតិ ខ្មែរ កំពុងរស់នៅនិងធ្វើការនៅទីក្រុង ហូ ជីមិញ។
“យោងតាមព្រះសង្ឃដែលកំពុងបួលរៀននៅវត្ត ពោធិវង្ស ថ្នាក់រៀនអក្សរ ខ្មែរ ត្រូវបានបើកឡើងដើម្បីជួយយុវជន ខ្មែរ ជំនាន់ក្រោយចេះអាន ចេះសរសេរភាសាកំណើត រួមចំណែកដល់ការថែរក្សា អភិរក្សនិងលើកស្ទួយអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជនជាតិ ពូនជ្រំសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះភាសា ខ្មែរ ប្រពៃណី”។
ឆ្នាំ ២០២៦ ថ្នាក់រៀនអក្សរ ខ្មែរ នៅវត្ត ពោធិវង្ស ចាប់ផ្តើមពីខែ មិថុនា ហើយបន្តរហូតដល់ចុងខែ សីហា។ កុមារចូលរៀនមានអាយុចន្លោះពី ៧ ទៅ ១៧ ឆ្នាំ ក្នុងមួយថ្នាក់ៗ សិក្សាត្រូវបានរក្សាជាប្រចាំប្រហែល ១០ ទៅ ២០ ប្អូន។
ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ឱ្យតែដល់វេលាម៉ោង ១៩ នៅក្នុងបរិយាកាសថ្នាក់រៀនប្រហែល ៤០ ម៉ែត្រការ៉េក្នុងបរិវេណរបស់វត្ត ពោធិវង្ស ក៏អ៊ូអរទៀតដោយមានការណែនាំអស់ពីព្រះហទ័យរបស់ព្រះសង្ឃនិងការចូលរួមអស់ពីចិត្តពីកុមារតូចៗ ជនជាតិ ខ្មែរ ឆ្លងតាមរយៈតួអក្សរនីមួយៗ និងសំឡេងប្រកបអក្សរ។ ជារៀងរាល់សប្តាហ៍នៅទីនេះនឹងមានថ្នាក់រៀនចំនួន ៦ ពេលនៅពេលយប់ចាប់ពីថ្ងៃច័ន្ទដល់ថ្ងៃសៅរ៍ ក្នុងមួយពេលៗ សិក្សនឹងអូសបន្លាយរយៈពេល ១ ម៉ោងកន្លះ ចាប់ពីម៉ោង ៧:០០ នាទីយប់ ដល់ ៨:៣០ នាទីយប់។
ទោះបីជាការរៀនអក្សរ ខ្មែរ មិនមែនជារឿងងាយស្រួលក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែកុមារជាច្រើននៅតែព្យាយាមក្នុងការសិក្សាដោយមានបំណងប្រាថ្នាចង់យល់កាន់តែច្បាស់អំពីប្រភពដើមរបស់ខ្លួន។ ប្អូន ឡឹម ទ្រីយុង (អាយុ ១២ ឆ្នាំ) ឱ្យដឹងថាខ្លួនបានរៀនអក្សរ ខ្មែរ អស់រយៈពេល ៣ ឆ្នាំកន្លងមកហើយបានចេះស្រៈផ្សំចំនួន ២៤ និងព្យញ្ជនៈ ៣៣ តួក៏ដូចជាតួលេខរួមជាមួយនឹងឃ្លាសន្ទនាដែលធ្លាប់ប្រើធម្មតាជាច្រើនផងដែរ។
“ព្រះសង្ឃ លោកគ្រូ បង្រៀនកូនជាច្រើនអក្សរនិងនិងប្រយោគជាច្រើន។ កូនឃើញថារៀនអក្សរ ខ្មែរ លំបាកបំផុតគឺអក្ខរាវិរុទ្ធ ព្រោះហេតុដូច្នេះកូនឧស្សាហ៍រំឭកមេរៀនឡើងវិញជាប្រចាំនៅផ្ទះដើម្បីកែលម្អ។ ពេលកូនធំឡើងកូនស្រមៃនឹងចង់ក្លាយជានគរបាលជួយមនុស្សរាល់គ្នា” យុង ចែករំលែកដូច្នេះ។
ដោយឡែកចំពោះប្អូន យ៉ាញ់ ត្រឹនផឿងថាញ់ សិស្សសាលាថ្នាក់ទី ១១ ការរៀនអក្សរ ខ្មែរ ថែមទាំងមានអត្ថន័យភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រួសារនិងថែរក្សាប្រពៃណីជនជាតិផងដែរ។ “កូនជាជនជាតិ ខ្មែរ បានជាកូនចង់យល់ដឹងកាន់តែច្បាស់ថែមទៀតអំពីវប្បធម៌និងភាសារបស់ជនជាតិខ្លួន។ នៅពេលចេះភាសា ខ្មែរ កូនអាចប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយជីដូនជីតា ឪពុកម្តាយកាន់តែងាយស្រួលថែមទៀត។ កូយយល់ឃើញថាការរៀនអក្សរ ខ្មែរ ពិបាកណាស់ដែរ ជាពិសេសគឺរបៀបអាននិងការបញ្ចេញសូរបានជាកូនត្រូវហាត់ជាប្រចាំទើបអាចអានត្រូវ” ផឿងថាញ់ រៀបរាប់ដូច្នេះ។
មិនត្រឹមតែចង់ប្រើស្ទាត់ជំនាញភាសាកំណើត ភឿងថាញ់ ថែមទាំងចិញ្ចឹមចិត្តមានគម្រោងក្រោយមកនេះនឹងបើកថ្នាក់បង្រៀនអក្សរ ខ្មែរ ដោយឥតគិតថ្លៃដើម្បីចែរំលែកចំណេះដឹងឱ្យកុមារតូចៗ ក្នុងសហគមន៍ផងដែរ។
ខណៈពេលនោះ ប្អូន យ៉ាញ់ ហ៊្វិញនី សិស្សសាលាថ្នាក់ទី ៤ ទើបតែចូលថ្នាក់រៀនប្រហែលពីរសប្តាហ៍ប៉ុននោះ ប៉ុន្តែក៏បានចូលចិត្តបរិយាកាសសិក្សារៀនសូត្រនៅទីយ៉ាងខ្លាំងហើយ។ “កូនចូលចិត្តរៀននៅវត្តពីព្រោះបានជួបមិត្រភក្ដិថ្មីៗ ជាច្រើន រៀនពូកែថែមទាំងទទួលបានអំណោយ។ ព្រះសង្ឃបង្រៀនកូនពាក្យថ្មីៗ និងឃ្លាសន្ទនាល្អៗ ជាច្រើន” ហ៊្វិញនី និយាយទាំងញញឹម។
ថែរក្សា “ព្រលឹងជនជាតិ” ឆ្លងតាមរយៈភាសា
យោងតាមព្រះតេជគុណ យ៉ាញ សុខវ៉ាន ដើម្បីអាចនឹងអាន សរសេរអក្សរ ខ្មែរ ស្ទាត់ជំនាញត្រូវការអំឡុងពេលសិក្សាររៀនសូត្រដ៏យូរអង្វែងនិងលត់ដំជាប្រចាំ។ “សូម្បីតែខ្លួនអាត្មាផ្ទាល់ក៏ត្រូវបង់ពេលជាច្រើនឆ្នាំទើបអាចអាននិងសរសេរស្ទាត់ជំនាញ។ នៅពេលបង្រៀនឱ្យប្អូន ខ្ញុំតែងតែសរសេរអក្សរ ខ្មែរ ហើយកត់សូរសព្ទភាសា វៀតណាម នៅក្បែរដើម្បីប្អូនៗ ងាយស្រមៃដល់ ងាយចងចាំនិងយល់បានយ៉ាងងាយស្រួល” ព្រះតេជគុណ យ៉ាញ សុខវ៉ាន មានថេរដីកាដូច្នេះ។
“ចង់រៀនភាសា ខ្មែរ ល្អ មុនដំបូងអ្នករៀនត្រូវចាំស្ទាត់អក្ខរក្រម ស្រៈ ព្យញ្ជនៈ និងសញ្ញាវណ្ណយុត្តិ ក្រោយពីនោះទើបចាប់ផ្តើមផ្សំអក្សរនិងរៀនវាក្យសព្ទ។ នេះគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់ដើម្បីអាចអានយល់និងសន្ទនាជាភាសា ខ្មែរ ល្អបាន - ព្រះតេជគុណ យ័ញ សុខវ៉ាន មានថេរដីការចែករំលែកដូច្នេះ”។
ព្រះតេជគុណ យ៉ាញ់ឡី លេខាធិការវត្ត ពោធិវង្ស បានមានថេរដីកាថា ថ្នាក់រៀនអក្សរ ខ្មែរ នេះត្រូវបានថែរក្សាជាប្រចាំតាំងពីឆ្នាំ ២០១៣ ដោយមានបំណងចង់អភិរក្សភាសានិយាយ ភាសាសរសេររបស់បងប្អូនជនជាតិ ខ្មែរ ស្របពេលនោះដែរបង្កើតល័ក្ខខ័ណ្ឌសម្រាប់អ្នកដែលស្រឡាញ់ភាសា ខ្មែរ មានឱកាសស្វែងយល់ សិក្សារៀនសូត្រនៅវត្តតែម្តង។
“ថ្នាក់រៀនត្រូវបានបើកជាប្រចាំនិងចែករំលែកបង្រៀនដោយឥតគិតថ្លៃទាំងស្រុង។ ដំបូងឡើយ កិច្ចការទាំងអស់ចាប់ពីការរៀបចំការបង្ហាត់បង្រៀន ឧបត្ថម្ភថវិកាសុទ្ធតែអាស្រ័យដោយព្រះសង្ឃក្នុងវត្តរ៉ាប់រង។ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំថ្មីៗ នេះ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានក៏យកចិត្តទុកដាក់ ឧបត្ថម្ភសៀវភៅមួយចំនួននិងបង្កល័ក្ខខ័ណ្ឌដើម្បីវត្តបន្តការចែករំលែកបង្ហាត់បង្រៀនអក្សរ ខ្មែរ ដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ” ព្រះតេជគុណ យ៉ាញ់ឡី មានថេរដីការចែករំលែកដូច្នេះ។
យោងតាមព្រះតេជគុណ យ៉ាញ់ឡី ការរក្សាថ្នាក់រៀនជាប្រចាំមិនមែនគ្រាន់តែជាការបង្រៀនអក្សរតែមួយមុខប៉ុននោះទេ ថែមទាំងរួមចំណែកថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជនជាតិក្នុងដំណាក់កាលប្រទេសជាតិកំពុងឈោងឈានអភិវឌ្ឍខ្លួនទៀតផង។
“ដើម្បីថ្នាក់រៀននេះបានបើកបន្តរហូត យើងខ្ញុំព្រះករុណាអាត្មាត្រូវការរួមដំណើរបន្ថែមទៀតពីអាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ សហគមន៍សង្គមក្នុងការឧបត្ថម្ភមូលដ្ឋានសម្ភារៈ ឯកសារបង្ហាត់បង្រៀន អាហារូបករណ៍លើកទឹកចិត្ត ជួយជម្រុញប្អូនៗ សិស្សសាលាបន្តថែរក្សាភាសាកំណើតរបស់របស់ជនជាតិខ្លួន ឆ្លងតាមរយៈនោះរួមចំណែកដល់ការអភិរក្សនិងលើកស្ទួយអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ ជនជាតិ ខ្មែរ នៅទីក្រុង ហូ ជីមិញ” ព្រះតេជគុណ យ៉ាញ់ឡី សម្តែងថេរដីកាដូច្នេះ៕
អត្ថបទនិងរូបថត៖ អានហៀវ - កាសែតព័ត៌មាននិងជនជាតិ
ប្រែសម្រួល៖ ពេជ្រពិសិដ្ឋ